پرسش و پاسخ های فنی

با توجه به لازم‌الاجرا شدن استانداردهای حسابداری بخش عمومی شماره 1 با عنوان نحوه ارائه صورت‌های مالی از ابتدای فروردین سال 1394 و شماره 10 با عنوان ”رویه‌های حسابداری، تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات“ از ابتدای فروردین سال 1395، با تغییر در مبنا و رویه‌های حسابداری و ارائه صورت‌های مالی سال جاری (29/12/1397) طبق استانداردهای حسابداری بخش عمومی، ارقام مقایسه‌ای سنوات قبل در صورت‌های مالی سال جاری، باید ارائه مجدد شود. با این حال، چنانچه تحت شرایط ارائه شده در بندهای 34 تا 37 استاندارد حسابرسی بخش عمومی شماره 10 فوق‌الذکر، ارائه مجدد ارقام مقایسه‌ای عملی نباشد، افشای این موضوع در صورت‌های مالی اولین دوره بکارگیری استانداردهای مزبور، ضروری است.

طبق بند (46) استاندارد حسابداری شماره 5 بخش عمومی با عنوان ”دارایی‌های ثابت مشهود“، افزایش مبلغ دفتری یک دارایی ثابت مشهود، درنتیجه تجدید ارزیابی آن، مستقیماً تحت عنوان مازاد تجدید ارزیابی ثبت و در صورت وضعیت مالی به‌عنوان بخشی از ”ارزش خالص“ طبقه‌بندی می‌شود.

به موجب بند (14) استاندارد حسابداری شماره 5 بخش عمومی با عنوان ”دارایی‌های ثابت مشهود“، دارایی‌های ثابت مشهود ممکن است برای مقاصد زیست‌ محیطی یا ایمنی تحصیل شود، اگرچه تحصیل این‌گونه دارایی‌ها، منافع اقتصادی یا خدمات بالقوه‌ آتی هیچ‌یک از اقلام مشخص دارایی‌های ثابت مشهود موجود را به‌طور مستقیم افزایش نمی‌دهد، اما ممکن است برای تحصیل منافع اقتصادی یا خدمات بالقوه سایر دارایی‌های واحد گزارشگر ضروری باشد، در این حالت، این دارایی‌ها واجد شرایط شناخت است، زیرا تحصیل آن واحد گزارشگر را قادر می‌سازد، منافع اقتصادی یا خدمات بالقوه آتی که از دارایی‌های مرتبط کسب می‌کند، بیشتر از حالتی باشد که این دارایی‌ها تحصیل نشده است.

طبق قوانین و مقررات مصوب شورای پول و اعتبار، وجوهی که بانک خارجی به‌منظور تأسیس و فعالیت، به‌عنوان سرمایه به شعبه تخصیص و پرداخت می‌نماید، به‌عنوان ”سرمایه اعطایی“ تعریف شده است. طبق ماده (7) دستورالعمل نحوه تأسیس، فعالیت، نظارت و تعطیلی شعبه و دفتر نمایندگی بانک خارجی در ایران، حداقل وجوه مزبور برای شعبه نوع اول 10 میلیون یورو تعیین گردیده است. بنابراین، وجوه پرداختی ارزی به شرح فوق، سرمایه ارزی شعبه محسوب می‌گردد و طبق استانداردهای حسابداری جزء اقلام پولی تلقی نمی‌شود. لذا قابل تسعیر در مقاطع گزارشگری نمی‌باشد.

به موجب پاسخ دریافتی از سازمان حسابرسی، چنانچه مبلغ مازاد مربوط به دوره‌های قبل از تاریخ تسویه باشد، به درآمد دوره منظور می‌شود. لیکن، چنانچه مبلغ مازاد دریافتی مربوط به دوره‌های بعد از تاریخ تسویه باشد، به حساب درآمد تحقق نیافته منظور و بر اساس تاریخ سررسید اسناد، طی دوره‌های پس از تاریخ تسویه به حساب درآمد منظور می‌شود. در تاریخ گزارشگری، اسناد دریافتنی پس از کسر مانده حساب درآمد تحقق نیافته، در یادداشت توضیحی افشا و به‌صورت خالص در صورت وضعیت مالی گزارش می‌شود.

با توجه به این‌که شهرداری‌ها بخش عمومی تلقی می‌شوند، لذا صورت‌های مالی جداگانه و صورت‌های مالی تلفیقی آنها، باید با رعایت استاندارد حسابداری شماره (1) بخش عمومی با عنوان نحوه ارائه صورت‌های مالی تهیه و ارائه گردد. همچنین، صورت‌های مالی تلفیقی آنها در نبود استاندارد حسابداری در خصوص صورت‌های مالی تلفیقی بخش عمومی، با رعایت اصول و ضوابط تلفیقی ارائه شده در استاندارد حسابداری شماره (18) با عنوان ”صورت‌های مالی تلفیقی و حسابداری سرمایه‌گذاری در واحدهای تجاری فرعی- تجدید نظر شده 1384“، از لحاظ محتوا تهیه و ارائه گردد. به‌علاوه واحدهای مشمول تلفیق شهرداری‌ها (اعم از شرکت، مؤسسه و سازمان) نیز باید صورت‌های مالی خود را بر اساس استاندارد حسابداری شماره 1 واحدهای تجاری (انتفاعی) و یا استاندارد حسابداری بخش عمومی شماره یک (برحسب انتفاعی یا غیرانتفاعی بودن واحد مشمول تلفیق) تهیه و ارائه نمایند.

بر اساس استاندارد حسابداری شماره 15 با عنوان ”حسابداری سرمایه‌گذاری‌ها“، ارزیابی سرمایه‌گذاری مزبور در تاریخ صورت وضعیت مالی، باید به روش اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش انجام شود.

بر اساس مفاد ماده 14 بخشنامه شماره 30/98/200 مورخ 3/4/1398 سازمان امور مالیاتی و تبصره ذیل ماده (1) آیین‌نامه اجرایی تبصره (1) ماده 149 اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مصوب تیرماه 1394 (تصویب‌نامه شماره 38745/ت 52793 ﻫ  مورخ 21/1/1395 هیأت وزیران)، افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی سرمایه‌گذاری‌های بلند مدت مشروط بر اینکه ظرف مدت یک سال پس از تجدید ارزیابی به حساب سرمایه افزوده شود، امکان‌پذیر و این امر از لحاظ معافیت مالیاتی فقط یک‌بار در هر 5 سال قابل قبول می‌باشد.

اقلام مقایسه‌ای صورت‌های مالی سالیانه و یا میان‌دوره‌ای پس از تغییر سال مالی، باید بر اساس ارقام مشابه آخرین صورت‌های مالی سالیانه و یا میان‌دوره‌ای قبل از تغییر سال مالی (مصوب هیأت ‌مدیره)، ارائه گردد