پرسش و پاسخ های فنی

همان‌گونه که در پاسخ به پرسش فنی شماره 64 سازمان حسابرسی ارائه گردیده است، طبق استاندارد حسابداری شماره 5 با عنوان ”رویدادهای بعد از تاریخ ترازنامه“، شناسایی زودهنگام سود سهام به دلیل تعدیلی بودن رویداد تصویب سود سهام، تنها در مورد سود سهام حاصل از سرمایه‌گذاری در ”واحدهای تجاری فرعی و وابسته“ مجاز است. بنابراین در خصوص واحدهای مورد پرسش، علی‌رغم اینکه هر دو تحت کنترل یا نفوذ قابل ‌ملاحظه مشترک یک واحد تجاری هستند، اما خودکنترل یا نفوذ قابل‌ملاحظه‌ای بر یکدیگر ندارند، ازاین‌رو، تصویب سود سهام مربوط به این‌گونه سرمایه‌گذاری‌ها، رویداد تعدیلی نیست و سود سهام مربوط باید در دوره مالی احراز دریافت، توسط واحد سرمایه‌گذار شناسایی شود.

چنانچه در نرخ ارز قابل دسترس برای تسعیر بدهیهای ارزی در تاریخ ترازنامه، ابهام وجود داشته باشد، تغییرات نرخ ارز بعد از تاریخ ترازنامه از مصادیق وقایع تعدیلی است. لیکن، در صورتی که در تاریخ ترازنامه نرخ ارز قابل دسترس با اطمینان بالایی قابل تعیین باشد، تغییرات بعدی در نرخ ارز بعد از تاریخ ترازنامه، وقایع غیرتعدیلی محسوب می‌گردد.

نظر به اینکه مخارج مربوط به تحصیل امتیاز تغییر کاربری ساختمان دارای منافع اقتصادی آتی است و دوره استفاده آن به عمر مفید ساختمان محدود نمی‌شود و از طرفی با توجه به بند 8 استاندارد حسابداری شماره 17 با عنوان ”دارایی‌های نامشهود“ مرتبط با یک عنصر عینی (زمین یا ساختمان مربوط) است، لذا این‌گونه مخارج به‌دلیل نامعین بودن دوره استفاده از آن به بهای تمام شده زمین منظور می‌گردد. با این حال در مواردی که تفکیک بهای تمام شده زمین و ساختمان اطلاعات مفیدی ارائه نمی‌کند، این‌گونه مخارج به بهای تمام شده ساختمان منظور می‌شود، لیکن در مبلغ استهلاک‌پذیر ساختمان لحاظ نمی‌گردد.

طبق مفـاد ماده (7) قانون شرکت‌های تعاونی مصوب 16 خردادماه 1350، هر عضو تعاونی قطع نظر از تعداد سهام در شرکت‌های تعاونی، فقط دارای یک رأی است. شرکت تعاونی اصلی با هر درصدی از مالکیت در شرکت‌های تعاونی دیگر، فاقد کنترل نسبت به شرکت‌های مزبور بوده و در این صورت تهیه صورت‌های مالی تلفیقی موضوعیت ندارد.

با توجه به این‌که شرکت‌های کارگزاری بابت تسهیلات دریافتی به بانک‌های ذی‌ربط متعهد هستند و از سوی دیگر نسبت به حساب‌های دریافتنی (مطالبات از مشتریان) دارای حقوق می‌باشند، لذا حق قانونی تهاتر وجود ندارد، درنتیجه تهاتر آن طبق بند31 استاندارد حسابداری شماره یک با عنوان ”نحوه ارائه صورت‌های مالی- لازم‌الاجرا برای کلیه صورت‌های مالی که دوره مالی آن‌ها از تاریخ 1/1/1380 و بعد از آن شروع می‌شود و تا پایان اسفندماه 1397 خاتمه یافته است“، مجاز نمی‌باشد*.

طبق استاندارد حسابداری 16 با عنوان ”تسعیر نرخ ارز“، بابت تسعیر ارز اصل بدهی یا بهره و جریمه دیرکرد آن، تفکیکی به‌عمل نیامده است. تفاوت‌های تسعیر بدهیهای ارزی مربوط به دارایی‌های واجد شرایط، طبق بند 29- الف استاندارد مزبور، به بهای تمام شده آن دارایی‌ها منظور می‌شود. در سایر موارد، درآمد یا هزینه تسعیر ارز در دوره وقوع شناسایی و در صورت سود و زیان گزارش می‌گردد.

در صورتی که فعالیت خدمات ساخت سفارش مشتریان، دارای چنان اهمیت نسبی باشد که عدم انعکاس درآمد و هزینه عملیاتی و سود مربوط به آن در هر دوره مالی (متناسب با میزان تکمیل کار)، منجر به مخدوش شدن درآمد و هزینه عملیاتی و نتایج دوره و عدم ارایه مطلوب صورت‌های مالی گردد، درآمد سفارش کار باید بر اساس درصد پیشرفت کار شناسایی و در صورت‌های مالی گزارش شود. همچنین این رویه باید به‌طور یکنواخت در سال‌های بعد اعمال گردد.

از آنجایی که طبق مفاد بند 6 تفاهم‌نامه تهیه و توزیع داروهای یارانه‌ای فی‌مابین، یارانه دریافتی بابت جبران بخشی از ارزش فروش دارو پرداخت می‌گردد، لذا طبق مفاد بند 22 استاندارد حسابداری شماره 10 با عنوان ”حسابداری کمک‌های بلاعوض دولت“، این مبالغ باید به‌عنوان درآمد شناسایی و در صورت سود و زیان انعکاس ‌یابد.

نفوذ قابل ملاحظه در شرایطی برقرار است که واحد تجاری سرمایه‌گذار عملاً و رأساً توانایی مشارکت مؤثر در تصمیم‌گیری‌های مربوط به سیاست‌های مالی و عملیاتی واحد تجاری سرمایه‌پذیر را داشته باشد.