پرسش و پاسخ های فنی

با توجه به انحلال و توقف فعالیت شرکت اصلی، فرض تداوم فعالیت در خصوص شرکت اصلی مورد ندارد و اساساً صورت‌های مالی آن باید در تاریخ انحلال، بر مبنای فرض توقف فعالیت تهیه گردد. در چنین شرایطی، صورت‌های مالی شرکت‌های فرعی آن‌که دارای تداوم فعالیت می‌باشند، با فرض تداوم فعالیت تهیه می‌گردند، لذا قابل تلفیق با صورت‌های مالی واحد اصلی نمی‌باشند. بنابر این، تهیه صورت‌های مالی تلفیقی برای واحد اصلی موضوعیت ندارد و صورت‌های مالی آن در تاریخ انحلال و برای دوره‌های مالی پس از تاریخ انحلال تا تاریخ ختم تصفیه، باید مطابق رهنمود ارائه شده در نشریه 155 سازمان حسابرسی با عنوان ”گزارشگری مالی و حسابرسی شرکت‌های در حال تصفیه“ تهیه و تنظیم شود.

طبق صورت‌های مالی نمونه ارائه شده توسط سازمان حسابرسی، جمع جریانهای نقدی ورودی (خروجی) قبل از فعالیت‌های تأمین مالی، درج گردیده است. اگرچه ارائه جمع مزبور طبق استاندارد حسابداری 2 با عنوان ”صورت جریانهای نقدی (تجدید نظر شده 1397“  الزامی نیست، لیکن درج آن، اطلاعات مناسب به استفاده‌کنندگان از صورت‌های مالی ارائه می‌کند و نقض استاندارد گزارشگری نیز محسوب نمی‌شود.

صورت‌های مالی نمونه ارائه شده توسط کمیته فنی سازمان حسابرسی (موضوع بخشنامه‌های شماره 1660/ د/1398 مورخ 14/5/1398 و شماره 2533/ د/1398 مورخ 16/6/1398)، اگرچه بر اساس استانداردهای حسابداری تهیه شده است، لیکن ترتیب ارائه صورت‌های مالی اساسی، الزام استانداردی ندارد.

با توجه به این‌که در ازای فروش کالا یا خدمات مزبور، وجوه ارزی دریافت نگردیده است، لذا معاملات صورت گرفته از مصادیق معاملات ارزی تلقی نمی‌گردد و تسعیر ارز، ثبت کارمزد تبدیل ارز و انعکاس هرگونه ثبتی در دفاتر صادرکننده مبنی بر رفع تعهد ارزی فاقد موضوعیت می‌باشد. لیکن، به‌منظور جلوگیری از هرگونه سوء جریان احتمالی مبنی بر انتقال ارز به خارج از کشور، ضروری است مکاتبات لازم در این خصوص با مراجع ذی‌ربط صورت پذیرد.

نظر به اینکه سرمایه‌گذاری در اسناد خزانه اسلامی از مصادیق سرمایه‌گذاری‌های موضوع استاندارد حسابداری (15) با عنوان ”حسابداری سرمایه‌گذاری‌ها“ می‌باشد، لذا درآمد سود تضمین شده به میزان تحقق یافته در تاریخ صورت وضعیت مالی قابل شناسایی است. ارزشیابی سرمایه‌گذاری مزبور نیز طبق همان استاندارد، باید به روش اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش، انجام شود.

نظر به اینکه تاریخ لازم‌الاجرا شدن استاندارد حسابداری شماره (1) با عنوان ”ارائه صورت‌های مالی- تجدیدنظر شده 1397“ برای تهیه صورت‌های مالی که دوره‌های مالی آن‌ها از تاریخ 1/1/1398 و بعد از آن شروع می‌شوند، تعیین شده است، لذا صورت‌های مالی مربوط به عملکرد سال‌های 1395 الی 1397 طبق استاندارد و فرمت قبلی و صورت‌های مالی سال‌های مالی 1398 و 1399 طبق استاندارد تجدید نظر شده فوق‌الذکر و فرمت جدید، باید ارائه شود.

طبق بند 16 استاندارد حسابداری 16 با عنوان ”آثار تغییر در نرخ ارز“، ویژگی اصلی اقلام غیرپولی، نبود حق دریافت (یا تعهد تحویل) تعداد ثابتی یا قابل تعیینی از واحد پول است. براین اساس، پیش دریافت ارزی پیمانکار از کارفرما، بدهی غیرپولی محسوب می‌شود. ضمناً استثنای مندرج در بند 16 استاندارد یاد شده، مربوط به مواردی است که قیمت کالای مورد معامله در زمان تحویل کالا مشخص می‌شود، در حالی که در شرکت‌های پیمانکاری مبلغ قرارداد از ابتدا مشخص است و تعدیلات ناشی از تغییر حجم کار و نرخ مصالح نیز بخشی از مبلغ قرارداد است و در هر زمان قابل برآورد می‌باشد