پرسش و پاسخ های فنی

طبق تبصره 1 ماده (4) آیین‌نامه تعیین صلاحیت حسابداران رسمی و چگونگی انتخاب آنان، اشتغال حسابداران رسمی شاغل در مؤسسات حسابرسی غیر عضو، سبب غیرشاغل شدن حسابدار رسمی می‌گردد. از این‌رو، استفاده از سربرگ مؤسسات حسابرسی غیر عضو به‌عنوان حسابدار رسمی شاغل، برخلاف آیین‌نامه مذکور است. مضافاً نبود امکان نظارت و کنترل بر مؤسسات حسابرسی غیر عضو، نمی‌تواند محملی برای عدم رعایت قوانین و مقررات جامعه گردد.

به استناد بند ”الف“ ماده (4) آیین‌نامه اجرایی تبصره (4) قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به‌عنوان حسابدار رسمی، ”حسابدار رسمی شاغل انفرادی“ و ”مؤسسات حسابرسی عضو جامعه“، مکلفند در گزارش ”حسابرسی و بازرسی قانونی“ و یا گزارش ”حسابرسی“، رعایت قوانین و مقررات تجاری، مالیاتی و سایر قوانین و مقررات مرتبط با فعالیت شخص مورد رسیدگی را بررسی و به‌صراحت اعلام نظر نمایند.

با توجه به این‌که شرکت‌ها و مؤسسات موضوع بندهای ”الف“ تا ”و“ ماده (2) آیین‌نامه اجرایی تبصره 4 قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به‌عنوان ”حسابدار رسمی“، مکلفند ”حسابرس و بازرس قانونی“ یا ”حسابرس“ خود را از میان مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران انتخاب نمایند، لذا انتخاب بازرس علی‌البدل از بین غیر مؤسسات مزبور مغایر با مقررات یاد شده در فوق و خلاف قانون است. مضافاً طبق ردیف 98 جدول تخلفات و تنبیه‌های انضباطی موضوع ماده (19) آیین‌نامه هیأت‌های انتظامی جامعه حسابداران رسمی ایران (موضوع ماده 41 اساسنامه اصلاحی مورخ 5 تیرماه 1390)، پذیرش سمت بازرس علی‌البدل توسط شرکای مؤسسه‌های حسابرسی، منع گردیده است. بنابراین، شرکت‌های مشمول باید از میان مؤسسات حسابرسی عضو جامعه، دو مؤسسه حسابرسی را تعیین و یکی را به‌عنوان بازرس اصلی و دیگری را به‌عنوان بازرس علی‌البدل انتخاب و به مرجع ثبت شرکت‌ها معرفی نمایند.

طبق بند ”ت“ ماده یک اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران و مفاد ماده (6) اساسنامه نمونه مؤسسات حسابرسی، فعالیت مؤسسات حسابرسی محدود به ارائه خدماتی است که شامل ارائه خدمات آموزشی به سایرین نمی‌باشد.

با در نظر داشتن ماده (25) اساسنامه جامعه حسابداران رسمی و تبصره یک ماده (4) آیین‌نامه تعیین صلاحیت حسابداران رسمی و با توجه به مقررات فعلی جامعه، فعالیت حسابداران رسمی شاغل انفرادی در چارچوب مؤسسات یک نفره امکان‌پذیر نبوده و با توجه به تبصره 3 قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به‌عنوان حسابدار رسمی، فعالیت شاغلین مزبور در مؤسسات یک نفره، منوط به پیش‌بینی این موضوع در اساسنامه جامعه می‌باشد.

طبق بند ”الف“ ماده (4) ”آیین‌نامه اجرایی تبصره 4 قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به‌عنوان حسابداران رسمی“، در مواردی که حسابرس مسئولیت بازرس قانونی را به‌عهده ندارد، مکلف است، موارد عدم رعایت قوانین و مقررات تجاری و مالیاتی و سایر قوانین و مقررات مرتبط با فعالیت شخص مورد رسیدگی را، در بخش سایر موارد گزارش حسابرسی، درج نماید.

موضوع سطح اهمیت در رابطه با موارد عدم رعایت قوانین و مقررات به‌منظور تشخیص موارد قابل درج در گزارش، موضوعیت ندارد.

منظور سایر قوانین و مقررات مرتبط با فعالیت شخص مورد رسیدگی می‌باشد.

براساس مفاد ماده واحده ”قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به‌عنوان حسابدار رسمی“ ارائه خدمات حسابرسی و بازرسی قانونی و خدمات حسابرسی احصاء شده در ماده واحده فوق در حیطه اختیارات و وظایف ”حسابداران رسمی شاغل“ می‌باشد. سایر خدمات حرفه‌ای پیش‌بینی شده در بند (ت) ماده یک اساسنامه جامعه را سایر اشخاص ذی‌صلاح غیر عضو نیز می‌توانند انجام دهند.