روز گذشته، 14 آذرماه، در آستانه‌ی روز حسابدار، سالن اجلاس سران در تهران شاهد برگزاری با شکوه مراسم آیین‌ گرامی‌داشت روز حسابدار بود.

در این مراسم که شاهد حضور صدها تن از اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران و جمع گسترده‌ای از مقامات اقتصادی و مالی بودیم، بر اهمیت حسابداری و شفافیت مالی در اقتصاد ایران و نقش روز افزون حسابداران رسمی در این امر تأکید شد.

نخستین سخنران مراسم، جناب آقای فرهاد پناهی، دبیرکل جامعه‌ی حسابداران رسمی ایران بود. وی در سخنان خود ضمن خوش آمدگویی به همه حاضران و تبریک فرارسیدن روز حسابدار با اشاره به این که بیش از 180 انجمن حرفه‌ای حسابداری از 135 کشور جهان عضو فدراسیون بین‌المللی حسابداران (آیفک) هستند گفت که این تشکل‌ها دربردارنده‌ی بیش از 3 میلیون نفر حسابدار در سطح جهان هستند.

دبیرکل جامعه اشاره کرد که در سال جاری موضوع پایداری در حسابداری از سوی آیفک مورد تأکید قرار داشته است که به مباحث حسابداری محیط‌زیستی و مقابله با تغییرات اقلیمی و آب‌وهوایی تأکید دارد. وی در بخش دیگری از سخنان خود به مبارزه با فساد به‌عنوان یکی دیگر از اهداف آیفک اشاره داشت.

در این نشست همچنین پیام ویدیویی رئیس فدراسیون بین‌المللی حسابداران( آیفک) خطاب به حسابداران ایرانی در شادباش روز حسابدار پخش شد.

در ادامه، جناب آقای روح‌الله مقیمی‌فر، رییس شورای عالی دوره هشتم جامعه‌ی حسابداران رسمی ایران، طی سخنانی ضمن خوش آمدگویی و تبریک این روز و بیان اینکه ۱۶ سال از برگزاری آیین گرامیداشت روز حسابدار در ایران می‌گذرد، اظهار داشت: در تمامی این سال ها تشکل‌های حرفه‌ای حسابداری از این مناسبت بهره بردند تا ضمن معرفی خدمات حرفه ‌ی حسابداری و حسابرسی در سطح جامعه، اهمیت حسابداری و شفافیت مالی را نیز برای مسئولین و شهروندان روشن کنند.

وی این مناسبت را بهانه ای برای ایجاد هماهنگی و نزدیکی بین بخش‌های خصوصی و دولتی دانست و تصریح کرد: نمونه بارز آن برگزاری مشترک این مراسم توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی و جامعه حسابداران رسمی است.

آقای مقیمی‌فر با تاکید بر اینکه حسابداری، حسابرسی و ذیحسابی نقش موثر و بی بدیلی در برقراری عدالت و مبارزه با فساد دارد، عنوان کرد: نهاد ها و دستگاه های حاکمیتی در راستای تحقق این مهم به نقش و جایگاه حسابداری و حسابرسی بیش از پیش توجه کنند و استقلال نهادهای متولی در این حوزه ها را محترم شمرده و در مسیر تحکیم آن گام بردارند.

آقای مقیمی‌فر اضافه کرد: انتظار ما در چارچوب سیاست های نظام، پرهیز دولت در حوزه های تصدی‌گری بر حرفه است. وی تأکید کرد حاکمیت با کمک تشکیلات حرفه‌ای و با برنامه‌ریزی دقیق در جهت توسعه و استفاده‌ی مطلوب از خدمات حسابداری و حسابرسی و به رسمیت شناختن استدلال حرفه و با استفاده از تجربیات جهانی همت گماشته و در حوزه های ذیربط زمینه مشارکت اهالی حرفه را در بخش خصوصی بیش از پیش مهیا کند.

آقای مقیمی فر همچنین تاکید کرد پرهیز از شتاب‌زدگی و استفاده از خرد جمعی مبتنی بر تجربیات جهانی، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و پیشکسوتان حرفه با مشارکت نهادهای حاکمیتی برای تغییرات اصولی و مطلوب در ساختار ها، مقررات موجود، تدوین و تنظیم قوانین و مقررات جدید و متناسب با محیط کسب‌وکار در شرایط حاضر امری ضروری و اجتناب ناپذیر است.

رییس شورای عالی دوره هشتم اعلام کرد: جامعه حسابداران رسمی ایران آمادگی خود را برای همکاری با دولت جهت ایجاد تغییرات بهینه در قوانین و مقررات موجود و استفاده مطلوب تر از حسابداری و حسابرسی در کشور اعلام می‌دارد.

وی به انتقاداتی در خصوص تشکیل نهاد ناظر بر جامعه حسابداران اشاره کرد و افزود: ضمن پذیرش بخشی از انتقادها و لحاظ کردن این نکته که جامعه حسابداران رسمی ایران مانند سایر نهادها و تشکیلات موجود در کشور دارای نقاط ضعف و قوت است  بر نکات مثبت و ارزش آفرین آن در این ۲۲ سال اشاره کرد و گفت: از جمله اصلاح آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها، افزایش نظارت حرفه‌ای، کاهش صدور گزارش‌های غیرحرفه‌ای و دارای مغایرت، اعمال تنبیهات انضباطی جهت اصلاح روش ها، افزایش سطح آموزش پرسنل مؤسسات حسابرسی، ایجاد مرکز آموزش و تحقیقات گام هایی در جهت اصلاح بوده است.

وی اشاره داشت  آمار و اطلاعات، حاکی از بالندگی جامعه حسابداران رسمی در این ۲۲ سال بوده است. به عنوان نمونه تعداد اعضای جامعه از سال ۱۳۸۰ با ۹۱۹ نفر به سه هزار و ۱۰۹ نفر تاکنون رسیده است، تعداد موسسات ما از ۲۶ موسسه به ۲۹۱ موسسه افزایش پیدا کرده، تعداد شاغلین در جامعه حسابداران رسمی در سطوح مختلف بیش از هشت هزار و ۳۰۰ نفر است، تعداد گزارش‌هایی که در سال ۱۴۰۱ صادر شده بالغ بر ۵۳ هزار است که شامل انواع گزارشات حسابرسی، صورت های مالی، ارزیابی سهام و حسابرسی بیمه است.

دیگر سخنران این مراسم جناب آقای دکتر سید رحمت‌اله اکرمی، خزانه‌دار کل کشور و رئیس هیات تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی و نماینده ی وزیر در شورای عالی جامعه حسابداران رسمی ایران بود که با تبریک این روز به همه اهالی حرفه گفت: با وجود همه تلاش های صورت گرفته صاحبان حرفه باید  تلاش بیشتری صورت گیرد تا این پیشه ارزشمند، نقش خود را در کیک اقتصادی کشور پیدا کند.

آقای دکتر اکرمی با اشاره به اینکه شعار محوری آیین گرامیداشت روز حسابدار امسال «شفافیت مالی، لازمه تعالی، توسعه و عدالت اقتصادی» است بیان داشت: با وجود همه تلاش‌ها، برای ایجاد یک نظام مالی جامع و کامل که زمینه‌ساز انضباط مالی و عدالت اقتصادی باشد راه درازی در پیش است.

دکتر اکرمی افزود: اقدامات خوبی توسط خزانه‌داری کل کشور در حسابداری بخش عمومی صورت گرفته که از جمله آن‌ها تدوین استانداردهای بخش عمومی، تدوین نظام حسابداری بخش عمومی بر اساس مبنای تعهدی و بازنگری و به روز رسانی مستمر و تشکیل کمیته دائمی راهبری اجرای استاندارد ها و نظام حسابرسی بخش عمومی است.

وی  تهیه صورت‌های مالی تلفیقی در سطح دولت و گروه های گزارشگر بخش عمومی را اقدام دیگر خزانه داری کل عنوان کرد و گفت: یکی از اهداف مهم حسابداری بخش عمومی که باید انجام شود؛ تدوین ترازنامه دولت است که با انجام آن مشخص می شود دولت ها چه وضعیتی را تحویل می گیرند و چه چیزی را به دولت بعد تحویل می دهند و در حال حاضر نیز کارهایی در این زمینه انجام شده است اما اشکالات فراوانی دارد تا بتوان به عنوان ترازنامه دولت از آن نام برد.

دکتر اکرمی فرآیند حسابرسی ادعای مطالبات از دولت یا در واقع شفاف شدن میزان بدهی دولت را اقدام دیگر حسابداری بخش عمومی عنوان کرد و اظهار داشت: تا قبل از سال 1394، هر شخصی با هر سندی می توانست ادعای طلب یا بدهی از دولت کند اما در حال حاضر بدون طی فرایند موضوع، کسی نمی‌تواند ادعای این چنینی از دولت داشته باشد و خزانه داری گزارش های سه ماهه در خصوص وضعیت طلب یا بدهی دولت و اجزای آن را ارائه می‌دهد.

وی در ادامه گفت: تلاش وسیع در خصوص شناسایی اموال و دارایی های دولت که به نوعی بخش عظیمی از ابزار ترازنامه دولت را تشکیل می‌دهد، صورت گرفته و با این کار شناسایی، احصاء، سند سازی دارایی های دولت صورت می گیرد و  مشخص می‌شود که دارایی‌های دولت بهینه استفاده می شود یا نه و  مولد سازی نیز با اشراف کاملی انجام می شود.

دکتر اکرمی، استفاده حداکثری از فناوری اطلاعات در فرایند گزارشگری مالی را  اقدام دیگر خزانه‌داری کل کشور نام برد و کمک به بهبود شفافیت و اصلاح ساختار نظام حسابرسی، کمک به توسعه و بازنگری استانداردهای حسابداری و حسابرسی در بخش انتفاعی یا خصوصی  و کمک به نحوه آزمون حسابداری رسمی با نظرخواهی از اعضای حرفه و مطالعات علمی را از جمله اقدامات انجام شده خزانه داری کل کشور در جهت حسابداری بخش خصوصی  برشمرد.

وی با اشاره به اینکه مراسم امروز با همکاری حسابداری بخش عمومی و خصوصی برگزار شده است، تاکید کرد: وزارت اقتصاد به عنوان متولی بخش حرفه در حاکمیت و همچنین صاحبان حرفه در بخش خصوصی، باید تعامل ویژه ای داشته باشند و گفتگو و همکاری سبب رشد و ترقی حرفه در کشور خواهد شد.

وی در خصوص چالش های حرفه حسابداری و حسابرسی در کشور بیان داشت: عدم وجود ساختاری جامع برای نظام‌مند کردن حسابداری به گونه شایسته، عدم استفاده مناسب و به هنگام از فناوری اطلاعات در حرفه بویژه حسابرسی، عدم همراهی کامل برخی مسئولان واحد گزارشگر، عدم یکپارچه نبودن داده و اطلاعات مورد نیاز حسابداری در سطح کلان، چابک نبودن حرفه در برابر تغییرات محیطی و رقابت های نادرست و غیر منطقی در بخشی از بدنه حسابرسی از جمله این چالش ها است.

دکتر اکرمی در پایان خواستار جدی گرفتن حرفه توسط دولتی‌ها و صاحبان حرفه، و تعامل این دو بخش در تصمیم گیری و سیاست گذاری ها و نهایتا ارتقای اثربخشی حرفه شد.

دیگر سخنران آیین‌های گرامی‌داشت روز حسابدار جناب آقای دکتر مجید عشقی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار بود. وی در سخنان خود تأکید کرد در شرایط کنونی که مخاطبان و استفاده کنندگان از گزارش مالی افزایش یافته است و برای نمونه هم اکنون در بازار سرمایه ۵۰ میلیون نفر در  فعالیت می کنند، نیاز به گزارش های مالی قابل اتکا افزایش یافته است و بدون گزارش شفاف نمی توان شاهد حضور فعالان بود.

دکتر عشقی اظهار داشت: هم اکنون ۸۰۰ ناشر در بازار سرمایه فعالیت می کنند که در ۶ ماهه ابتدایی امسال ۲۳ هزار اطلاعیه منتشر کردند و بیش از یک‌هزار نهاد مالی در بازار سرمایه فعالیت دارند که خود مشمول دستورالعمل‌ها می‌شوند و از آنها استفاده می کنند. او در ادامه خاطرنشان‌کرد: باید در حوزه اطلاعات و گزارشگری مالی فعالیت کنیم و این گزارش ها باید به‌موقع باشند.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار همچنین اشاره کرد که کیفیت گزارش‌های حسابرسی خوب نیست و برای رفع این مشکل به دنبال این هستیم تا هزینه حسابرسی به صورت واقعی پرداخت شود.

وی اظهار داشت: آمادگی داریم تا با همکاری جامعه حسابداران رسمی ایران، مدلی برای اصلاح رویه ها و تدوین اسم بسازیم و دستورالعمل تدوین و ضروری است بر کیفیت گزارش‌های حسابرسی تمرکز کنیم.

دکتر عشقی بیان‌داشت: هم اکنون موسسات حسابرسی معتمد در سازمان بورس ۵۳ موسسه است که ۲۰ درصد جامعه حسابداران را شامل می شود و با توجه گسترش بازار سرمایه امیدواریم موسسات بیشتری شرایط درج شده در دستور العمل را داشته باشند.

وی با تاکید بر اینکه باید حرفه حسابداری با موضوعات محیطی هماهنگ شود، ادامه‌ داد: موسسات حسابرسی باید در استقرار حاکمیت شرکتی که بازار سرمایه در این حوزه مشکلاتی دارد، کمک کنند و اقدامات موثری انجام دهند.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار خاطرنشان کرد: در بازار سرمایه در نظر داریم رتبه بندی حاکمیت شرکتی را عملیاتی کنیم که با کمک حسابرسان محقق می شود.

دیگر سخنران این مراسم، جناب آقای هوشنگ نادریان، مدیرعامل مؤسسه‌ی مفید راهبر بود. وی ضمن تبریک روز حسابدار با اشاره به نقش حرفه حسابداری در شفافیت های مالی، اظهار داشت: حسابداران رکن اصلی در مجموعه بنگاه‌ها و دستگاه های اجرایی هستند و کار اساسی آنها تولید اطلاعات است.

وی با بیان اینکه از خصوصیت اطلاعات مالی، قابل دفاع بودن، بیان صادقانه، بی‌طرفی، قابل فهم بودن، به‌موقع و قابل مقایسه بودن و جامعیت است، افزود: اگر قرار است این اطلاعات که در اختیار تصمیم گیران قرار می‌گیرد کیفیت مناسب نداشته باشد تصمیماتی که براساس آن اطلاعات گرفته می شود نیز غیر جامع و غیردقیق شوده و دچار مشکل خواهد شد.

مدیر عامل موسسه حسابرسی مفید راهبر ادامه داد: از این رو، نقش حرفه حسابرسان مورد توجه قرار می‌گیرد چراکه حسابرسان به اطلاعات و گزارش هایی که در اختیار تصمیم گیران قرار می گیرد، افزایش اعتبار می‌دهند.

آقای نادریان از محورهای نتیجه کار حسابرسان را افزایش اطمینان از رعایت قوانین و مقررات، ترویج فرهنگ استفاده از استانداردهای حسابداری، تقویت سیستم های مالی و مدیریتی و کاهش تخلف دانست و تصریح کرد: حسابرسی موضوع کلیدی است؛ حسابرسی از پاسخگویی برمی‌آید که خاستگاه آن احترام به حقوق انسان‌هاست.

وی تأکید کرد: افرادی که دارای اختیار هستند باید در مقابل اختیارات خود پاسخگو باشند، بنابراین حسابرسی می تواند کمک کند تا پاسخگویی در شرایط مناسب تری انجام بپذیرد.

مدیر عامل موسسه حسابرسی مفید راهبر اضافه کرد: در فرآیند پاسخ‌گویی، حسابرسان از طریق اعتباردهی به اطلاعات، ارزش افزوده ایجاد می‌کنند و هدف حسابرسی در تئوری‌های مربوطه زدودن آلودگی های اطلاعات است تا از طریق افزایش قابلیت اتکای آن، بستری مساعد برای صیانت از مدیران در تصمیم های بزرگ فراهم شود.

سخنران پایانی مراسم روز حسابدار جناب آقای دکتر سید احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی بود. وی با بیان اینکه گزارشگری مالی شبکه‌ی عصبی در نظام اقتصادی کشور است خطاب به فعالان جامعه‌ی حسابداری و حسابرسی کشور گفت: دقت شما این امکان را فراهم می‌کند تا سیاست‌گذار و حکمران اطلاع درستی از وضعیت بخش‌های مختلف اقتصاد ایران داشته باشد.

دکتر خاندوزی افزود: هر قدر پیامی که از وضعیت بازیگران اقتصادی به خود بازیگران اقتصادی، حرفه، صنعت و بازار و در پایه بالاتر به حکمران و سیاستگزار کشور منتقل می شود، دقت و شفافیت بیشتری داشته باشد بر اتخاذ تصمیمات درست تر تاثیرگذار خواهد بود و باعث می شود آدرس غلط به سیاستگذار داده نشود و زمان های لازم برای اصلاح اقتصادی از دست نرود، زیرا شبکه عصبی اگر در زمان خود درست عمل کند و پیام را به مقصد برساند، پیش از آنکه عضوی از کار بیفتد تصمیم درست در این خصوص گرفته خواهد شد.

وزیر امور اقتصادی و دارایی گزارشگری مالی درست، دقیق و به هنگام را خدمت بزرگ جامعه حسابداری و حسابرسی به اقتصاد کشور برشمرد و افزود: هر قدر که سیاست گذاران را بیشتر مطلع کنیم که این حرفه چه خدمتی را به اقتصاد کشور ارائه می دهد و حتما بهتر از این نیز می تواند ارایه دهد، حتما سیاستگذاران مراجعه بیشتر و مطالبه همکاری و مشارکت بیشتری از این جامعه متخصص و توانمند خواهند کرد و حتما بیش از این به گزارش هایی که توسط این مجموعه تولید می شود، اتکاء خواهند کرد.

دکتر خاندوزی با اشاره به اینکه وزارت امور اقتصادی و دارایی یکی از پر استفاده ترین یا یکی از پر ارتباط ترین بخش های دولت با خدمات جامعه حسابداران و یا سازمان حسابرسی است، اظهار داشت: ما در وزارت اقتصاد برای کمک به اثر بخشی بیشتر گزارشگری مالی در تمامی حلقه های این حرفه تا حسابرسی ها، برای اتخاذ تصمیمات درست و ارایه تصویر واقعی و اتخاذ سیاست های به هنگام آمادگی داریم و در این زمینه نیز تلاش خود را کرده ایم که در این مدت در نسبت حرفه و نظام سیاست گذاری کشور این اتفاق رخ دهد.

وزیر امور اقتصادی و دارایی در ادامه سخنانش افزود: می‌خواهم از فرصت نشست امروز استفاده کنم و همه توان شما فعالان این حرفه و صنعت را به کمک بطلبم که همه ما برای اثر بخش شدن خروجی و نتیجه و پیامد کار این حرفه در اقتصاد ایران یک همت جمعی به کار ببندیم . خاندوزی با اشاره به پایین بودن ضریب نفوذ در حسابداری و حسابرسی در صنعت و کشور گفت: روشن است که ضریب نفوذ این حرفه اصلاً در تراز آن چیزی که اقتصاد ایران نیامند آن است، نیست و قطعا ضریب نفوذ باید بهبود یابد.

دکتر خاندوزی سپس به چالش های موجود در حرفه حسابداری ازجمله رقابت های مخرب و نرخ‌شکنی در این صنعت اشاره کرد و در این زمینه گفت: برای حل این مشکلات می‌شود پیشنهادهای مشخص و گام‌به‌گام مطرح کرد و با یک برنامه اقدام مشترک بین وزارت امور اقتصادی و دارایی و مجموعه ای از بازیگرانی که در حرفه حسابداری و حسابرسی و ... وجود دارند، بخش از این چالش ها را در یک سال آینده و بخش های دیگر را در سالهای بعد برطرف کرد.

وزیر محترم  امور اقتصادی و دارایی  با تاکید بر اینکه در بسیاری از کشورها بخش مهمی از درآمدها از طریق تنوع‌بخشی به خدمت تحقق می یابد، اظهار داشت: این موضوعی است که از سالها قبل باید در اقتصاد ما درباره آن چاره‌اندیشی می شد و نظام انگیزشی و ابزارهای هدایتی باید در این زمینه به کار گرفته شود تا بتوانیم اثربخشی و سهم این حرفه را در اقتصاد افزایش دهیم.

همچنین در این مراسم شاهد تقدیر از پیش‌کسوتان حرفه، ذی‌حسابان برگزیده کشور و نفرات برگزیده‌ی آزمون حسابدار رسمی و آزمون‌های حرفه‌ای جامعه‌ی حسابداران رسمی ایران از دیگر بخش‌های شانزدهمین آیین گرامی‌داشت روز حسابدار بودیم.

در ادامه‌ی آیین‌های گرامی‌داشت مراسم سوگند حسابداران رسمی جدیدالورود توسط استاد نظام‌الدین ملک‌آرایی اجرا شد.

مشروح گزارش آیین‌های گرامی‌داشت روز حسابدار در شماره‌ی آتی فصلنامه‌ی حسابدار رسمی درج خواهد شد.