بانک سیلیکون ولی (SVB) وام دهندهی متمرکز بر استارتآپها در روز 10 مارس به بزرگترین بانکی تبدیل شد که از زمان بحران مالی سال 2008 ورشکسته شده است، این فروپاشی ناگهانی بازارهای جهانی را متلاطم کرد و میلیاردها دلار متعلق به شرکتها و سرمایهگذاران نامعلوم باقی ماند.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی جامعهی حسابداران رسمی ایران به نقل از رویترز، این بانک درواقع با هدف حمایت و ارائهی خدمات به استارتآپها تشکیل شده بود و اصلیترین مشتریان آن هم، همین شرکتها بودند. این بانک با حدود 209 میلیارد دلار دارایی تا آنجا پیش رفت که تا همین چند روز پیش شانزدهمین بانک بزرگ آمریکا بود و نیاز شرکتهای فعال در حوزهی تکنولوژی در سراسر جهان را تأمین میکرد.
جزئیات فروپاشی ناگهانی این بانک همچنان مبهم است، اما به نظر میرسد افزایش شدید نرخ بهرهی فدرال رزرو در سال گذشته، شرایط مالی را در فضای استارتآپها که بازیگر برجسته در این زمینه محسوب میشوند، ضعیف کرده بود. در سال 2020 و با شیوع ویروس کرونا در جهان تقاضا برای ارائهی خدمات فناورانه در جهان به شدت افزایش یافت و درواقع دوران طلایی استارتآپهای فعال در این حوزه شکل گرفت؛ چراکه بسیاری از مردم به سمت استفاده از ابزارهای دیجیتال و خدمات الکترونیک روی آوردند.
بسیاری از شرکتهای فعال در این حوزه برای سپردهگذاری وجوه نقد خود و تراکنشهای مالی از بانک سیلیکون ولی استفاده میکردند و این بانک هم بخشی از سپردههای دریافتی از شرکتها را سرمایهگذاری میکرد. عامل اصلی بحران این بود که این بانک ورشکسته بخش هنگفتی از سرمایهگذاریهای خود را معطوف به خرید اوراق قرضه بلندمدت دولت آمریکا (غالباً حوزهی مسکن) نمود اما ارزش این اوراق با افزایش نرخ بهره در آمریکا رابطه معکوس دارد. به عبارت دیگر زمانی که نرخ بهره بالا میرود، ارزش این اوراق پایین میآید. بنابراین وقتی که بانک مرکزی فدرال آمریکا روند افزایش نرخ بهره را با سرعت زیاد و با هدف پایین آوردن تورم در دستورکار قرار داد، ارزش اوراق قرضهی دولتی آمریکا بهسرعت رو به کاهش گذاشت و بخش قابل ملاحطهای از سرمایهگذاری بانکهای آمریکایی از جمله همین بانک سیلیکون ولی از دست رفت.
به این ترتیب، دلایل فروپاشی این بانک در شرایط افزایش نرخ بهره نهفته است. از آنجایی که نرخهای بهرهی بالاتر باعث شد بازار عرضههای عمومی اولیه برای بسیاری از استارتآپها تعطیل شود و جمعآوری سرمایه خصوصی پرهزینهتر شود، برخی از مشتریان SVB شروع به برداشت وجوه خود کردند.
سرنوشت 89 درصد از 175 میلیارد دلار سپردهی این بانک که تا پایان سال 2022 بیمه نشده بود هنوز مشخص نیست. یافتن بانک دیگری که مایل به ادغام با بانک سیلیکون ولی باشد در جریان است. مؤسسهی فدرال بیمهی سپردهها FDIC امیدوار است چنین ادغامی برای محافظت از سپردههای بدون تضمین انجام شود، اما هنوز هیچ توافقی قطعی نیست.
بر اساس محاسبات رویترز، بانکهای ایالات متحدهی آمریکا طی چند روز، بیش از 100 میلیارد دلار از ارزش بازار سهام خود را از دست دادهاند و بانکهای اروپایی حدود 50 میلیارد دلار دیگر از ارزش خود را از دست دادهاند. برخی از تحلیلگران پیشبینی میکنند که وخامت اوضاع در این بخش خیلی بیشتر باشد، زیرا این رویداد نگرانیها را در مورد ریسکهای پنهان در بخش بانکی و آسیبپذیری آن در برابر افزایش هزینهی پول گسترش میدهد.
بانک سیگنچر نیویورک نیز به دلایل مشابه از جمله داشتن ریسک ساختاری از سوی نهادهای دولتی در آمریکا شامل وزارت خزانهداری و بانک مرکزی فدرال آمریکا تعطیل شده است. سقوط این بانک نیز که اتفاقاً یکی از بزرگترین بانکهای فعال در حوزهی تأمین سرمایه در زمینهی ارزهای مجازی به شمار میرفت، پس از سیلیکون ولی باعث شد تا دومین سقوط بانکی در آمریکا هم به فاصلهی دو روز اتفاق بیفتد. این موضوع در حالی است که دیگر کشورهای جهان نیز درگیر این ماجرا شده و نگران تاثیر بحران ورشکستگی بانکهای آمریکا بر روی اقتصاد خود هستند.