رد پای دولت دهم در ساختار بورس کشور

اخبار صنعت- زهرا عباسعلی زاده- بعد از انتخابات سال 96، شاخص بورس و اوراق بهادار تهران در دقایق اولیه معاملات 657 واحد رشد داشت و از کانال 81 هزار واحدی عبور کرد. این اتفاق خوبی است، اما تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که شاخص بورس، بیانگر چیست و چرا افزایش یا کاهش آن، اهمیت دارد؟ اساس نوسانات شاخص چه مفهومی دارد؟

عباس هشی، کارشناس اقتصادی و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در گفت و گو با خبرنگار اخبار صنعت، با بیان این مطلب گفت: اگر بلافاصله بعد از انتخابات شاهد افزایش شاخص بورس شدیم؛ این افزایش ناشی از جریانات و ذوق انتخابات است. در واقع بورس ما به دلیل این که اقتصاد خصوصی گری و کاهش بنگاه‌ها و تصدی گری دولت که اجرا نشده، مشکل شرکتهایی عضو بورس است.

این کارشناس در حوزه بورس اظهار کرد: در بورس شاخص‌ها، در واقع معیارهای مهمی هستند که با بررسی و تحلیل آنها، می‌توان وضعیت گذشته و حال بورس را از جنبه‌های مختلف، ارزیابی و حتی روند آینده بورس را پیش‌بینی کرد، بنابراین، طبیعتا باتوجه به نقش بسیار مهمی که شاخص‌های بورس، در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران ایفا می‌کنند، نوسانات شاخص‌ها نیز برای سرمایه‌گذاران بسیار حائز اهمیت است.

وی در ادامه افزود:بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس از دو طریق بدست می‌آید. اول دریافت سود نقدی سالیانه و دوم، تغییر قیمت سهم در طول دوره سرمایه‌گذاری. تغییرات شاخص کل نیز دقیقا بیانگر میانگین بازدهی بورس است. شاخص بورس نیز عددی است که بیانگر وضعیت کلی بورس و روند رشد و یا افت این بازار می باشد. ما در بورس فقط یک شاخص نداریم بلکه چند شاخص مختلف داریم که هرکدام از آنها وضعیت بورس را از جنبه خاصی به ما نشان می‌دهد و محاسبه هرکدام از این شاخص‌ها از طریق فرمول متفاوتی صورت می گیرد.

هشی همچنین گفت: شاخص ها معیارهای مهمی هستند که با تحلیل کردن و بررسی آنها،می توان از وضعیت گذشته و حال بورس از جنبه های مختلف مطلع شد. اما در بین این شاخص ها چند شاخص نسبت به بقیه از اهمیت بیشتری نزد فعالین بورس برخوردار هستند. این شاخص همان شاخصی است که همیشه در اخبار و رسانه‌ها از آن به عنوان شاخص بورس تهران صحبت می شود. شاخص کل در بین فعالین بازار و سرمایه گذاران یکی از پر کاربردترین شاخص هاست. این شاخص بیانگر سطح عمومی قیمت و سود سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس است، به عبارت دیگر تغییرات شاخص کل بیانگر میانگین بازدهی سرمایه گذاران در بورس است. این شاخص بیانگر روند عمومی قیمت سهام همه شرکتهای پذیرفته در بورس اوراق بهادار است.

او در ادامه بیان کرد: درست است که شاخص عملکرد و وضعیت بورس را نشان می دهد، اما مثبت یا منفی بودن شاخص لزوما به معنی مثبت یا منفی بودن کل بورس نیست بلکه عوامل دیگری در مثبت و منفی بودن آن دخیلند.  

وی در ادامه افزود: امروز اگر با افزایش شاخص بورس رو به رو شدیم، این افزایش ناشی از جریانات و ذوق انتخابات است. در واقع بورس ما به دلیل این که اقتصاد خصوصی گری و کاهش بنگاه‌ها و تصدی گری دولت که اجرا نشده، مشکل شرکتهایی عضو بورس است. با توجه به این که در بازار رقابت، شرکت های بورس، دولتی و شبه دولتی نیستند همچنین قاچاق نیز کنترل نمی شود، در نتیجه کالایی که به بازار می آید دیگر مشتری آن چنان ندارد. سپس این مساله یک مشکل اقتصادی اساسی در جامعه می سازد.

این استاد دانشگاه در ادامه اظهار کرد: در این جریان مقصر اصلی بدنه اقتصادی مدیریتی و حسابرسی وزارت اقتصاد که در واقع روان کننده اجرای سیاست اصل 44 است که همان بدنه دولت دهم است. بنابراین با چنین وضعیتی اتفاقی رخ نخواهد افتاد. پس برای تغییر و تحول در حوزه شاخص بورس باید بدنه اقتصاد مدیریتی و حسابرسی وزارت اقتصاد عوض شود.

وی در ادامه گفت:این تعویض در وزارتخانه اقتصادی خصوصاً ستون پنجم دلواپسان همچنین مدیران اجرایی وزارتخانه که مجری سیاستهای اصل 44 بودند صورت نگیرد، هیچ امیدی به بهتر شدن بورس نیست.

این اقتصاددان در ادامه تصریح کرد: زمانی که شرکتهای بورس سود دهی ندارند تقاضا برای خرید سهم کمتر می شود. در نتیجه عرضه و تقاضا در جریان بورس کاهش پیدا می کند.

وی در ادامه افزود: با توجه به شرایط کنونی اگر روحانی در دولت دوم با همین بدنه اقتصادی وزارتخانه ها که از دولت دهم برجا مانده اند، ادامه دهد در زمینه اقتصاد و بورس به جایی نخواهد رسید. چرا که همین مدیران که از چندین سال پیش هستند هیچ یک از سیاست های اصل 44 را اجرا نکردند؟؟؟ پس چطور می‌توانند در این چند روز این موتور را به حرکت در بیاورند؟

هشی، در بهتر شدن بازار بورس به این نکات اشاره کرد: دولت دوازدهم برای بهتر کردن بازار بورس در وهله اول باید مدیران اجرایی وزارت اقتصاد را عوض کند. دوم دولت باید اقتصاد 37 سال کشور را شفاف سازی کند. سوم کاهش تصدی گری دولت است.

وی ادامه داد: دولت با شفاف سازی موتور محرک مبارزه با فساد اقتصادی را راه می اندازد. در واقع رانت و فساد باعث بی‌انظباطی‌های مالی و قاچاق و افت شاخص بورس می شود.

این اقتصاددان در ادامه تأکید کرد: برای رسیدن به یک بازار بورس عالی به همراه امور اقتصادی بهتر، دولت روحانی باید یک خانه تکانی اساسی در بدنه وزارتخانه‌ها خصوصاً دارایی انجام دهد. همچنین تصدی گرهایی که باعث خصوصی سازی می شوند باید حسابرسی کشور را از استاندارد دولتی نجات دهد. در چنین شرایطی می‌توان با مشارکت پویای مردم و با نظارت اصولی وزارت دارایی به یک نتیجه مثبت رسید.

به نقل از: اخبار صنعت، شماره: 649، دوشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۶