به‌موازات توسعه‌ی بازارهای مالی در اقتصاد ایران طی سه دهه‌ی گذشته، شاهد رشد مؤسسات بیمه به‌عنوان یکی از سه رکن اصلی این بازارها بوده‌ایم. با این حال، به سبب برخی تعارضات مقررات حاکم بر فعالیت این مؤسسات با استانداردهای حسابداری، و گستره‌ی متنوع فعالیت‌های این مؤسسات، حسابرسی و اعتباربخشی به صورت‌های مالی آن‌ها را به چالش‌ دشواری پیشاروی حسابرسان فعال در عرصه‌ی حسابرسی مؤسسات بیمه بدل کرد است. از همین رو، موضوع میزگرد شماره‌ی کنونی فصلنامه‌ی حسابدار رسمی به بررسی پیچیدگی‌ها و چالش‌های فراروی حسابرسان در امر حسابرسی مؤسسات بیمه اختصاص یافته است.

طی دو دهه‌ی گذشته صنعت بیمه در ایران رشد گسترده‌ای داشته است. نقش صنعت بیمه در توسعه‌ی بازارهای مالی و به تبع آن توسعه‌ی اقتصادی کشور، حضور و سهم فزاینده‌‌ی بیمه‌های خصوصی در بازار بیمه در ایران، و ضرورت رعایت حقوق سهام‌داران شرکت‌های سهامی عام بیمه و حقوق ذی‌نفعان متعدد این صنعت، همه عواملی است که اهمیت خاصی بر نظارت مالی بر فعالیت مؤسسات بیمه می‌بخشد.

پیچیدگی عملیات شرکت­های بیمه، اهمیت شفاف‌بودن جریان‌های نقدی آتی و دیگر عوامل موجب شده که استانداردهای ویژه‌ای برای گزارشگری مالی این صنعت تهیه شود و نهادهای ناظر در بازارهای پول و سرمایه و بیمه نیز هریک به سهم خود الزامات ویژه‌ای را مطرح می‌سازند.‌ ازاین‌رو حسابرسان را با شرایط ویژه‌ای در حسابرسی شرکت‌های بیمه مواجه می‌سازد.

محورها و پرسش‌های اصلی میزگرد این شماره‌ی حسابدار رسمی عبارتند از:

(1) در برابر چالش مغایرت استانداردهای حسابداری شرکت‌های بیمه با قوانین و مقررات ناظر بر فعالیت این شرکت‌ها چه باید کرد؟

(2) برای ایجاد رویه‌ی یکنواخت و یکسان در حسابرسی در گزارشگری موارد مربوط به حسابرسی و گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی چه باید کرد؟ (3) در برابر ناهماهنگی میان نهادهای ناظر و بروز تعارض ناشی از دستورالعمل‌های متفاوت، مؤسسات حسابرسی در عمل چه می‌کنند؟ و اصولاً چه راهکاری  باید اتخاذ کرد؟

 (4) برای پرسنل مؤسسات حسابرسی که به فعالیت در حسابرسی مؤسسات بیمه اشتغال دارند، طراحی و برگزاری چه دوره‌های آموزشی‌ای به‌طور خاص ضروری است؟

 (5) پرتفوی سرمایه‌گذاری برخی شرکت‌های بیمه‌ای مجموعه‌ای متنوع و بسیار گسترده را دربر می‌گیرد. بخش بزرگی از سود شرکت‌های بیمه ناشی از بازده این سرمایه‌گذاری‌هاست. چه دشواری‌هایی در ارزیابی و حسابرسی این پرتفوی در صورت‌های مالی شرکت‌های بیمه وجود دارد؟

 (6)حسابرسی شرکت‌های بیمه چه‌گونه می‌تواند تصویر بازتاب‌یافته از ریسک شرکت‌های بیمه در صورت‌های مالی آن‌ها را اعتباربخشی کند؟

 (7) جامعه‌ی حسابداران رسمی ایران در حوزه‌ی تعامل با نهادهای ناظر در صنعت بیمه، ارائه‌ی رهنمودهای مناسب حسابرسی، برگزاری دوره‌های آموزشی و مواردی از این دست، چه اولویت‌هایی را بیشتر باید مدنظر قرار دهد؟

برای مطالعه‌ی متن کامل میزگرد به فایل پی‌دی‌اف پیوست مراجعه فرمایید.