___________
میلاد عبداللهی- صدای بورس، هشدارهای اقتصاددانان درباره وضعیت اقتصادی کشور همچنان ادامه داد. به نر میرسد تیم اقتصادی جدیدبا چالش هایی به مراتب سهمگین مواجهند. عباس هشی، تحلیلگر اقتصادی و استاد دانشگاه در گفتوگویی در خصوص انتشار برنامههای احسان خاندوزی، وزیر پیشنهادی اقتصاد گفت:" وزیر جدید با مشکلات زیادی مواجه خواهد بود و چالشهای بیشماری در این راه وجود دارد". متن این گفتوگو را در ادامه بخوانید.
- چالشهای پیشروی وزیر جدید چیست؟
وزیر جدید احتمالا عهدهدار جایگاهی خواهد شد که برای آن از قبل بدهی ایجاد شده و ایشان نباید خود را گرفتار مسائلی کند که وزیر قبلی بر گردن وزارتخانه انداخته است. از طرفی مردم انتظار معجزه از وزیر دارند تا شاخص تصاعدی بالا رود و این به هیچ عنوان منطقی نیست. یکی دیگر از نکات منفی که لازم است به آن اشاره کنم، آن است که چون نظارت دقیقی بر بازار سرمایه نبود، سهام بنجل و کم ارزش را به مردم فروختند و قانونی گذاشتند که شرکتهای سبدگردان و تامین سرمایه حق خروج پول ندارند. پس میتوان نتیجه گرفت وزیر جدید با موجی از مطالبات ایجاد شده مواجه خواهد بود و مدیریت آن کار دشواری است. مشکل بعدی سهام عدالت است و که دولت اختیار آن را به شرکتهای سرمایهگذاری استانی اعطا کرد که تعدادی از آنها با گرفتن وام بدهی سهامداران را دادند، تعدادی دیگر بدهی دولت را دادند و عدهای هم مدیران رانتی بودند و از پول در جهت منافع شخصی استفاده کردند. دولت هم به جای آنکه به تخلفات رسیدگی کند، اعتراضات را نادیده گرفت. با این اوصاف در حال حاضر معترضان از وزیر جدید انتظار دارند و او بلاشک با چنین مشکلاتی روبهرو است. او نباید مانند وزیر قبلی خود را همه کار بورس بداند، بلکه باید در مقام نظارت عمل کند و نسبت به حقکشی دقیق باشد. پولهایی که صندوقهای تامین سرمایه از آن بهره بردند و هزار تومان هم مالیات ندادند، مشخص است.
دیگر آنکه بورس ما را یک مافیای قوی اداره میکند. ما اعتقاد داریم برای شورای عالی بورس باید افراد مستقل انتخاب شوند تا در جهت منافع خود حرکت نکنند. ما دو بورس داریم، بازار اولیه و ثانویه؛ بازار اولیه زمانی است که سهمی خرید میشود و مستقیم به حساب بانکی شرکت میرود و این منابع مالی صرف توسعه خواهد شد. در مقابل بازار ثانویه یعنی جایی که سهام شرکتها بین مردم دست به دست میشود. رشد بورس هم بیشتر در سهام دست به دست بوده است و بازار اولیه برای سرمایهگذاری بلندمدت است. اینها سبب میشود تا عدهای در جهت منافع خود سهامی را گران کنند و مردم متضرر شوند.
- چگونه میتوان راه شرکتها برای ورود به بورس را تسهیل کرد؟
شرکتها برای ورود به بازار سهام نیازمند منابع مالی هستند. یکی از وظایف وزیر اقتصاد جلب سرمایهگذاری خارجی است و ما با تغییرات بیرویه مقررات و وضع قوانین فعلی، امنیت را به سرمایهگذار خارجی نمیدهیم. از طرف دیگر یکی از اهداف سرمایهگذاران سود بردن است که از طریق مالیات کمتر حاصل میشود و بورس با وجود معافیت مالیاتی چراغ سبز را به سرمایهگذار نشان میدهد. اما در کشوری که تحریم است، پیامد آن برای اقتصاد بیشمار است. از سویی، یکی از کارهای مهم وزیر اقتصاد سر و سامان دادن به بورس کالاست. همه شرکتها به واسطه مزایا و تسهیلات خواهان ورود به بورس هستند. هر شرکتی که میخواهد وارد بورس شود باید با ترازنامه حسابرسی شده سه ساله وارد شود ولی تجربه نشان داده برخی ترازنامهها اشکالات فراوان دارد و قیمتها قلابی است.
- و به عنوان نکته پایانی؟
از نکات مهم دیگری که لازم است در پایان بدان اشاره کنم، آن است که، وزیر نباید معاون خود را به عنوان رئیس بورس انتخاب کند و این «چشم گفتنها» به نفع بورس نیست. ما برای سکانداری بورس باید آدم شایسته انتخاب کنیم. باید شخصی باشد که آگاهی کامل از بازار سرمایه و زیر و بم آن دارد. اگر چنین نباشد، بازار شکل دستوری میگیرد و اشخاص بیتجربه کار را به عهده میگیرند. باید اشاره کنم بازار مناسب برای تبدیل بازار غیرمولد (اقتصاد زیرزمینی) به اقتصاد مولد همین بازار سهام است. اگر میخواهیم به شکل موفق، سرمایه را به اقتصاد تزریق کنیم باید بازار سهام رونق پیدا کند و آن منوط به حضور یک دبیرکل و شورای بورس کارآمد است که پایبند به حفظ اطلاعات محرمانه باشد.
به نقل از صدای بورس، 7 شهریور 1400