«تشکیل هر نهاد نظارتی دیگر به غیر از نهادهای موجود و یا ادغام، انحلال نهادهای موجود و ایجاد نهادهای جدید بدون توجه به... خواست، جایگاه و ویژگیهای نهادهای حسابرسی و حسابداری، سمنها، خبرگان و صاحبنظران کافی به مقصود نبوده و اثربخشی نخواهد داشت.»
کورش پرویزیان، نمایندهی بانک مرکزی در شورای عالی جامعهی حسابداران رسمی ایران طی مقالهای در شمارهی 52 فصلنامهی حسابدار رسمی دیدگاههای خود را با عبارات بالا بیان کرده است.
وی معتقد است: «لایحه و طرحهای پیشنهادی واجد نقاط قوت و نقاط ضعف است. حداکثر نمودن نقاط اشتراک طرح نمایندگان محترم با لایحه قابل پیشنهاد دولت و به نوعی سازگاری طرحها میتواند از نقاط ضعف کم کند مشروط به اینکه سخن حرفهایها و اهل حرفه شنیده شود.»
وی مینویسد: «دلایل توجیهی ذکر شده در طرح بسیار کلی و مختصر بوده تا براساس آن نسبت به ضرورت ارایه این طرح اظهارنظر نمود و علاوه برآن نقش و جایگاه جامعهی حسابداران رسمی که در حال حاضر متولی سازماندهی، قانونگذاری و کنترل مؤسسات حسابرسی است، مشخص نشده تا به موجب آن نحوه ارتباط جامعه با سازمان یاد شده مشخص گردد.»
کورش پرویزیان تأکید میکند: «مخاطرهی اصلی این است که تغییرات احتمالی جدید کارکرد و کارایی لازم مورد نظر اهل حرفه را نداشته باشد. تجربهی تشکیل جامعهی حسابداران رسمی در کشور مفید و مبارک بوده وبه مروز زمان هم نقاط ضعف آن در حال برطرف شدن است. این نهاد را هر چند که موضوعاتی پیرامون آن مطرح رسیدگی است ولی اقدام بسیار مهمی بود که توسط بزرگان حرفه صورت گرفته است. با نگاه به ساختار جامعهی حسابداران رسمی ایران، که اگر چه مطابق قانون با تشکلی خودانتظام است. ولی نقش نهادهای حاکمیتی و بهویژه وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز قابل انکار نیست. در این ساختار اعضای هیأت تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی، اعضای هیأت عالی انتظامی و سه عضو هیأت عالی نظارت، توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی تعیین میشوند. همچنین احراز صلاحیت داوطلبان عضویت در شورای عالی، تایید صحت انتخابات شورای عالی، و احکام عضویت آنها توسط وزیر انجام میشود و نمایندهی وزیر محترم همانند نماینده بانک مرکزی و بورس در جلسات شورای عالی شرکت میکنند و مصوبات شواری عالی باید به تصویب وزیر برسد. از این نقش و تعامل برای روابط سازنده و گفتگوی مستمر میتوان در جهت تعالی حرفه بهرهگیری کرد و درصورت عدم وجود تعامل مثبت و سازنده مخاطراتی نیز در پی دارد که قابل کتمان نیست. به بیان دیگر میتوان اینگونه عنوان کرد که ساختار فعلی ترکیبی از خودانتظامی و حاکمیت است که وزن هر یک در زمانهای مختلف بسته به عملکرد متفاوت میشود.»
به نظر نمایندهی بانک مرکزی در شورای عالی جامعهی حسابداران رسمی ایران «در طرح نظام جامع حسابرسی و حسابداری این موضوع بهبود نیافته است چرا که ساختاری را نشان نمیدهد... سؤال اصلی اینجا است که طراحان با ارائهی یک نام جدید واقعا به دنبال چه دستاوردی هستند که جامعهی حسابداران رسمی نتوانسته به آن جامهی عمل بپوشاند. ساختار فعلی با کدام عارضه و مشکل مواجه است که ساختار جدید بتواند آن را مرتفع نماید و خودش عارضهی جدیدی ایجاد نکند؟ آیا ضمانتی بر کارایی و اثر بخشی این تغییر وجود دارد؟ بیان این تضامین در طرح امکانپذیر است یا خیر؟»
وی در بخش دیگری از مقالهی خود مینویسد: «برای ایجاد یک دستگاه نظارتی کارآمد بهره گیری از تجربیات موجود و مشارکت اهالی حرفه در تکامل طرح و یا لایحه پیشنهاد میشود تا خطر ایجاد یک ساختار با بوروکراسی پیچیده تر و غیر اثربخش بر طرف گردد.»
وی مینویسد: «این سؤال همچنان قابل طرح است که آیا در ساختار فعلی جامعهی حسابداران رسمی ایران مسألهی لاینحلی وجود داد. مثلاً اگر حضور حاکمیت در فرایندهای نظارت موضوعیت دارد، آیا این حضور کمرنگتر بشود بهتر است یا پررنگتر و در این حال موضوع استقلال حرفه و میزان حاکمیتی شدن حسابرسی چگونه قابل اعمال است. اگر ساختارهای موجود مشکلزاست آیا محاسن ساختارهای پیش نهادی جدید میتواند معایب ساختار فعلی را پوشش دهد؟»
برای مطالعهی متن کامل مقالهی کورش پرویزیان به فایل پی دی اف پیوست مراجعه فرمایید.