دومین شاهكار شبانه دولت كریمه

شنبه، 20 آذر 1395 |

غلامحسین دوانی/ حسابدار رسمی

حسابداری اساسا پیوندی ذاتی با شفاف‌سازی، حساب‌دهی و نظارت دارد. به همین دلیل در جهان امروز برای استقرار یك دموكراسی واقعی، یعنی آزادی حقوق شهروندی كه در مفاهیم حقوق كار، حقوق تجارت، حقوق مدنی و حقوق جزائی تحقق می‌یابد، حسابداری مفهومی فراگیرتر از حساب‌وكتاب و تبلور معاملات اقتصادی متضمن حقوق متعاملان، ذی‌نفعان و دولت است كه این مهم در مقوله دموكراسی و نظارت، با حسابرسی و حسابداری تحقق می‌یابد. از دوران مشروطیت كه خواسته مردم استقرار قانون بوده و از آنجاكه در متمم قانون اساسی، قانون محاسبات عمومی و نظارت مالی بر دولت مطرح است، نقش حسابداری برجسته شده؛ اما متأسفانه از آنجاكه به‌طور تاریخی دولت در ایران چندان علاقه‌مند به پاسخ‌گویی نبوده است و دولت‌هایی هستند كه از طریق منابع زیرزمینی ارتزاق می‌كنند، نیازی به پاسخ‌گویی به مردم در خود نمی‌بینند.
چندسالی است كه موضوع مالیات و اخذ مالیات به‌عنوان درآمد اصلی دولت مطرح شده؛ طبیعی است چنانچه دولت بخواهد از مردم مالیات بگیرد تا بتواند توسعه اقتصادی ایجاد كند، اولین وظیفه دولت پاسخ‌گویی خواهد بود. در رابطه با پاسخ‌گویی، حسابداری و حسابرسی مهم‌ترین اهرم در دست مردم خواهد بود، زیرا حسابرسان امین ناظر ملت برای كنترل بودجه تلقی می‌شوند. بنابراین می‌توان فهمید كه اگر نظام حسابداری درستی در كشور مستقر باشد و بتوانیم از طریق این نظام قیمت تمام‌شده كالاها و خدمات عمومی را استخراج كنیم، دیگر مدیر و وزیر یك وزارتخانه نمی‌تواند هر روز به بهانه‌های واهی، فیش آب و برق و گاز را بالا ببرد. اگر در یك وزارتخانه‌ از طریق بررسی سیستم حسابداری مشخص شود كه هزینه‌های غیرمتعارفی در آن وزارتخانه وجود دارد كه ارتباطی با قیمت‌ تمام‌شده كالاها و خدمات ندارد، نمی‌توان آن هزینه‌ها را از شهروندان مطالبه كرد. به همین علت است كه اساسا بسیاری از سازمان‌ها جلوی استقرار نظام حسابداری مناسب را می‌گیرند، زیرا نمی‌خواهند قیمت تمام‌شده واقعی كالاها و خدمات مشخص شود. از طرف دیگر اگر مالیات را به‌عنوان اساس درآمدهای دولت از این به‌ بعد بشناسیم و با توجه به اینكه گفته می‌شود ٢٥٠هزار شركت اظهارنامه مالیاتی می‌دهند كه فقط ٢٧هزار شركت از این مجموعه، حسابرسی می‌شوند، می‌توان به ضرورت حسابرسی پی برد. به‌طور مثال در بودجه سال آینده دولت، درآمد حاصل از مالیات را ١١٣هزار میلیارد تومان، یعنی دو هزار میلیارد بیش از درآمدهای نفت پیش‌بینی كرد‌ه‌اند. اگر دولت می‌خواهد به هر طریق مالیات بگیرد، اغتشاش به‌وجود خواهد آمد، اما اگر قرار باشد دولت از طریق حسابرسی و از طریق سیستم‌های مناسب حسابداری در بنگاه‌های اقتصادی به مالیات حقه خود دسترسی پیدا كند، راهكاری جز استفاده از جامعه حرفه‌ای حسابداری ایران وجود ندارد. امروز سخنگوی این جامعه از نظر حسابرسی، جامعه حسابداران رسمی است كه متأسفانه كمتر موردتوجه دولت قرار می‌گیرد. با وجود آنكه دولت خود متولی تشكیل جامعه حسابداران رسمی در سال ٧٢ بوده است، اما تاكنون این جامعه مورد بی‌مهری محض دولت قرار گرفته است. در دولت قبلی وقتی فساد سه‌هزارمیلیاردی صورت گرفت، وزیر وقت اقتصاد از آنجا كه از پاسخ‌گویی به مجلس عاجز شده و این اتفاقات در زیرمجموعه وزارت اقتصاد (بانك‌ها) صورت گرفته بود، شبانه در اساسنامه حسابداران رسمی دست برد و مدعی شد یك مؤسسه حسابرسی خصوصی در این فساد دست داشته است، درحالی‌كه واضح بود حسابرسی همه بانك‌های دولتی كه درگیر آن فساد بودند، به عهده حسابرس دولتی ‌است كه زیرمجموعه وزارت دارایی تلقی می‌شوند. اما چون دولت نمی‌خواست با بدنه خود برخورد كند، عملا موضوع را منحرف كرد.
دیروز رئیس دیوان محاسبات كشور اعلام کرد كه سامانه نظارت الکترونیک در كشور برای نظارت آنلاین دستمزد وجود دارد، اما راه‌اندازی نشده است و اگر این سیستم فعال شود، به‌صورت آنلاین متوجه می‌شوند چه افرادی حقوق بیشتری دریافت می‌كنند. تهیه چنین سیستمی امكان‌پذیر است اما اینكه چنین سیستمی وجود دارد و از آن استفاده نشده است، با توجه به زیرساخت‌ سازمان‌های دولتی بعید به نظر می‌رسد. پیشرفت تكنولوژی درحال‌حاضر آن‌چنان است كه می‌توان چنین سیستمی را طراحی كرد.
این سیستم‌ها نظیر طرح جامع مالیاتی سیستم‌های پیچیده تكنولوژی هستند كه تعداد انگشت‌شماری از مؤسسات در جهان می‌توانند آن را طراحی و اجرائی كنند،‌ بنابراین اگر كشور به چنین سیستمی نیازمند باشد، به‌طور طبیعی باید یكی از مؤسسات بزرگ حسابرسی جهان نظیر دیلویت‌ كه طراحی اولیه نظام مالیاتی ایران را انجام می‌داد، در این‌گونه سیستم‌ها دخالت كند و از طریق استفاده از همكاران شركت‌های آتی ایران آن را به مرحله اجرا درآورد.
درحال‌حاضر تصور می‌كنم برای تقویت نظام مردم‌سالاری یعنی رابطه دولت- ملت و ملت- دولت، راهكاری جز شفاف‌سازی، حساب‌خواهی، حساب‌دهی و مسئولیت اجتماعی وجود ندارد، اما برقراری این راهكارها جز در قلمروی حسابرسی عملكرد مالی- اجتماعی محقق نخواهد شد. ممكن است گفته شود آیا حرفه حسابداری و حسابرسی كشور، ظرفیت ایجاد چنین تغییراتی را دارد یا خیر؟ به نظر من چنین قابلیتی وجود دارد. اگر عزم ملی در مسئولان كشور وجود داشته باشد، حرفه حسابداری و حسابرسی كشور دارای چنین ظرفیتی هست. كمااینكه در بسیاری از این موارد، این گزارش‌های حسابرسی بوده است كه مورد استفاده نهادهای خاص قرار گرفته است.
درحال‌حاضر براساس آخرین آماری كه در همایش سالانه حسابداری بیان شد، نزدیك به ١٠درصد دانشجویان كشور فارغ‌التحصیل رشته حسابداری هستند و نزدیك به ٤٠٠هزار نفر فقط دانشجوی حسابداری در كشور وجود دارند. می‌توان با این لشكر، امكانات و تسهیلاتی را فراهم كرد تا شفاف‌سازی‌ای كه درحال‌حاضر، چشم اسفندیار جامعه اقتصادی كشور است، برقرار شود.

بازگشت

تصاویر

اشتراک گذاری

نخستین انجمن حرفه ای قانونی در ایران ، جامعه حسابداران رسمی ایران است. جامعه حسابداران رسمی ایران در سال 1380 تاسیس شد و از سال 1383 تاکنون، عضو پیوسته فدراسیون بین المللی حسابداران (IFAC) است. در جامعه حسابداران رسمی ایران نزدیک به سه هزار نفر عضویت دارند.

تهران، خیابان سپهبد قرنی، تقاطع کریم خان، خیابان امانی، شماره 4

تهران، بلوار میرداماد، خیابان شهید حصاری، کوچه شانزدهم، شماره3

42925

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به جامعه حسابداران رسمی ایران می باشد.

حریم خصوصی

آرشیو اخبار و اطلاعیه های جامعه حسابداران رسمی ایران

دومین شاهكار شبانه دولت كریمه

لینک‌های مفید

ارتباط با ما