_________________________
هشتمین جلسه شورای عالی دوره هفتم، در تاریخ سهشنبه پانزدهم بهمنماه، متفاوتتر از سایر نشستها برگزار شد؛ در این روز، شورای عالی جامعه حسابداران رسمی، میزبان نزدیک به 40 نفر از اعضای ادوار شورای عالی جامعه حسابداران از بدو تأسیس بود.
به گزارش روابط عمومی جامعه حسابداران رسمی، در این گردهمایی که با هدف تبادل آرا و هماندیشی ارکان انتخابی حرفه برگزار شد، سعید جمشیدیفرد، به عنوان رئیس کنونی شورای عالی جامعه حسابداران رسمی، در مقدمه صحبت خود، به چرایی، ایده و فلسفه چگونگی شکلگیری این نشست اشاره کرد و گفت: «همواره یک جایگاه بالا دستی برای هر حوزه لازم است؛و جلسه امروز قادر است که جایگاه نهادی عالی را در حوزه حسابداری و حسابرسی کشور ایفا کند.»
وی با اشاره به اینکه موضوع نشست امروز، مسئله جدیدی نیست، عنوان کرد: «تقریباً همه اساتید و بزرگواران حاضر در جمع، این آرزو را داشتند که یک گردهمایی دوستانه و صمیمانه داشته باشیم تا بتوانیم جامعه حسابداران رسمی کشور را از تجربیات سرمایههای فکری و اجتماعی که وجود دارد، منتفع کنیم.»
جمشیدیفرد با تشریح این نکته که ایده اصلی راهاندازی چنین مجمعی، از شورای چهارم به بعد مطرح شد، توضیح داد: «علت آنهم تغییر اساسنامه و محدودیت حضور افراد در شورای عالی بود. در شورای پنجم، جناب صادقیان جزو افرادی بودند که این ایده را به صورت جدی پیگیری کردند و آن را حتی در سطح کل حرفه که شامل انجمن و سایر تشکلها میشد، در نظر گرفتند. جناب صادقیان در شورای ششم نیز ایده را پیگیری کردند و زحمات ایشان سبب شد که در این روز بتوانیم بزرگان و پیشکسوتان حرفه را دور هم جمع کنیم.»
وی گفت: «در مجموع بحث بر سر این است که هر دوره شورای عالی که خاتمه پیدا میکند، افرادی که دیگر در شورا حضور ندارند، بتوانند در این مجمع، یا هر نام که برای آن در نظر داشته باشیم، حضور داشته باشند که بتوانند کمکهای فکری و تجربیاتی را به طور اخص به جامعه حسابداران رسمی و به طور عام، به کل حرفه حسابداری و حسابرسی داشته باشند.»
رئیس شورای عالی جامعه حسابداران رسمی با ابراز امیدواری از ثبت تاریخ این روز به عنوان یکی از مقاطع ماندگار حسابداری در کشور، تصریح کرد: «امیدوارم که امروز، یک روز به یاد ماندنی شود؛ تاکنون دو تاریخ در حرفه حسابداری و حسابرسی به صورت درخشان ثبت شده است؛ اولین مقطع به تاریخ دوم اسفندماه سال 1351 بازمیگردد که در آن روز انجمن حسابداران خبره با حضور 34 نفر از پیشکسوتان حرفه تشکیل شد. تاریخ بعدی نیز در روز دوم شهریور سال 1380 که مجمع عمومی جامعه حسابداران رسمی آغاز به کار کرد، ثبت شد. این روز با اولین روز وزارت جناب مظاهری در وزارت اقتصاد و قائم مقامی ایشان توسط جناب کرباسیان همزمان شد.»
وی گفت: «هدفی که سعی داریم در این نشستها و گردهماییها بسط و گسترش بدهیم، نکاتی است که درخصوص اعتلای حرفه باید مطرح شوند. همچنین یکی از مزایای این نشستها این است که افراد حاضر، هیچگونه اصطکاک منافع با یکدیگر ندارند. امیدواریم که این نشست سرآغازی برای همدلی مجدد بهمنظور ارتقای جایگاه حرفه حسابداری و حسابرسی باشد تا بتواند به آینده کمک کند. به باور بنده این جمع بهعنوان رهبران جامعه حسابداری و حسابرسی ایران، عصاره تفکر حرفه هستند و قادر به انجام چنین کاری هستند.»
جمشیدیفرد خاطرنشان کرد: « این نکته را باید در ابتدای راه در نظر داشت که از ابتدا نباید به دنبال ثبت این تشکل باشیم، بلکه باید در آغاز صرفاً جمعی را تشکیل دهیم که در موعد مشخص گرد هم میآیند و اقدام به تبادل آرا میکنند.»
وی تصریح کرد: «لازم به ذکر است که با وجود اینکه علل حضور ما در این جمع، عضویت در شورای عالی جامعه حسابداران رسمی بوده، اما بنا داریم که یک تشکل دوستانه شکل گیرد و که نتایج آن بتواند به شورای عالی کمک کند و چون همه افراد این جمع در سطوح سیاستگذاری مشغول بودهاند، این جمع نیز قادر است که در سطح سیاستگذاری و مأموریتهای کلی به شورای عالی کمکرسانی داشته باشد. در همین راستا از بعد تأمین مالی نیز با همکاران به این جمعبندی رسیدیم که شاید صحیح نباشد از لحاظ مالی و اجرایی به جامعه حسابداران رسمی وابستگی داشته باشیم.»
رئیس شورای عالی جامعه حسابداران رسمی در پایان گفت: «بنده بهعنوان کوچکترین عضو این جمع، تعهد هزینه این مراسم را پذیرفتهام و امیدوارم با تداوم این روند، کار نشست ادامه پیدا کند. همچنین تبادل آراء و اندیشههای بزرگان حرفه در این محفل نیاز به یک بیانیهای در راستای همدلی و همفکری سیاستگذاران حرفه دارد که انشالله در پایان آن را امضا خواهیم کرد.»
در ادامه، حضار و پیشکسوتان حوزه حسابرسی با ابراز خرسندی از راهاندازی چنین مجمعی، این حرکت را هدفی مفید در راستای دستیابی به اعتلا و ارتقای جایگاه حرفه حسابرسی و حسابداری در کشور دانستند؛ در ادامه نیز، نقطه نظرات تعدادی از پیشکسوتان و رهبران حرفه را که در این نشست حضور داشتند، دنبال کنید.
باید با همفکری با یکدیگر حرفه و جامعه را تقویت کنیم
در ادامهی این نشست، موسی بزرگ اصل طی سخنانی گفت: اینگونه گردهماییها قطعاً مؤثر است، اما باید هدفمند دنبال شود. به نظر میرسد که در این مقطع ضروری است که این کار رخ دهد و جامعه حسابداران قادر است که در این رابطه نقش عمدهای را ایفا کند و به مسئله حسابرسی صورتهای مالی محدوده نشود، بلکه باید یک مسئله کلیدی تحت عنوان «نقش حرفه حسابداری» را مطرح کنیم تا بتوانیم مشاهده کنیم که در شرایط فعلی در چه جایگاهی قرار داریم و به کدام سو در حرکت هستیم. در این صورت میتوان مشکلات را شناسایی کرد و آن را با هماندیشی حل و فصل کنیم.
وی افزود: در این شرایط چه درباره حسابرسی بخش خصوصی و چه در حوزه عمومی و دولتی، نشان و منظر آن با جامعه حسابداران رسمی است و این جامعه میتواند نقش پیشرویی را مشروط به اینکه بتواند مطالبات حرفهای را در صدر تمرکز و توجه خود قرار دهد، ایفا کند. در همین خصوص مسائل صنفی جای خود را دارد و میتواند اثربخش باشد در راهی که پیش گرفتهایم. این هدف در صورتی محقق خواهد شد که بتواند با همدلی در مسائل حرفهای، خواستههای حرفه را در صدر مطالبات خود قرار دهد.
بزرگ اصل در ادامه گفت: به طور اتفاقی امروز، نشریه انگلیسی زبان Accountant business را همراه خود داشتم و بر روی جلد نشریه، تیتری تحت عنوان «نقش ستارهای حسابداران در محیطهای کاری» نقش بسته است. بنابراین نشان میدهد که جوامع توسعه یافته نیز به مقوله حساس حسابداری و حسابرسی توجه ویژهای دارند. در نتیجه ما نیز میتوانیم نقش بزرگی را در مسائل شفافیت، پاسخگویی و در حوزه سلامت اقتصادی ایفا کنیم. بنابر این اگر این موارد را به عنوان اهداف خود قرار دهیم، قادر خواهیم بود بهراحتی این نشستها را ترتیب دهیم و با همفکری یکدیگر به حرفه و جامعه کمک کنیم.
وی در پایان تأکید کرد: در مجموع این نشست حرت بسیار ارزشمندی است و میتواند به نحو مطلوب ادامه پیدا کند.
حسابدار است که قادر به تشخیص حقیقت است
غلامرضا سلامی، در سخنان خود در این نشست گفت: با سپاس از شورای هفتم که چنین جلسهای را ترتیب دادهاند؛ در ابتدا باید این نکته را عنوان کرد که جایِ چنین نهادی در حرفه حسابداری خالی بود، چرا که شورای عالی هر اقدام و تصمیمی که بخواهد اتخاذ کند، باید ناچاراً بخشی به مسئله بنگرد. اما چنین نهادی باید تا اندازهای به صورت فرابخشی به حرفه حسابداری، نقش و جایگاه آن نگاه و ورود کند.
وی افزود: شاید اگر این کلمات در شورای عالی مطرح میشود، این شائبه پیش میآمد که افراد حاضر در آنجا صرفاً سنگ خود را به سینه میزنند، اما چنین نهادی که اعضای آن از رِنج سنی بالایی برخوردار هستند، تقاضا، یا منافعی را در این خصوص دنبال نمیکنند. سلامی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: آن نکتهای که به طور مدام در ذهن بنده خطور میکند، این است که کشور ما روز به روز از نظر رتبه و جایگاه فساد مالی دچار نزول میشود و با این روند رفته رفته به انتهای جدول نزدیک خواهیم شد. در این شرایط تنها چند حرفه هستند که قادرند اوضاع را بهبود بخشند و از بروز فساد ممانعت ورزند؛ یکی از این حرفهها، «قضاوت» است. دستگاه قضایی و دستاندرکاران حرفه قضاوت، اولین بخش برای مبارزه با فساد هستند.
وی افزود: دستة دیگر، حرفه روزنامهنگاری است؛ روزنامهنگاران و رسانهها میتوانند با ایجاد شفافیت، زمینه ناامنسازی مفسدین را فراهم کنند. روزنامهنگاران در اکثر کشورها بهویژه کشورهای توسعه یافته، پیشگام این مسئله هستند، اما متأسفانه در ایران شاهد این روند نیستیم.
سلامی تأکید کرد: حرفه بعدی که نسبت به دو حرفه پیشین از حساسیت ویژهتری برخوردار است، حرفه حسابداری و حسابرسی است؛ حسابداران و حسابرسان دانش این کار را دارند، اما دو گروه پیشین متأسفانه نه این دانش را دارند و نه تلاشی برای کسب آن کردهاند.
وی افزود: در بعضی از اوقات مسائلی را در جراید و روزنامهها مطالعه میکنیم که باعث شگفتی و حیرت میشود؛ به طور مثال در رسانهها اخباری منتشر میشود مبنی بر اینکه یک شرکت با دارا بودن زمینی به قیمت پنج هزار میلیارد تومان، به ارزش 10 میلیارد تومان فروخته شده است. اگر قضات و روزنامهنگاران تنها قادر بودند که ترازنامه را مطالعه کرده و به آن مسلط باشند، مییافتند که ممکن است در برابر این پنج هزار میلیارد تومان، 10 هزار میلیارد تومان بدهی در این شرکت انباشته شده باشد. در ادامه نیز روزنامهنگاران بدون مطالعه ترازنامه، این نکات را در رسانههای خود بازگو میکنند. البته عکس این جریان هم رخ میدهد و در برخی از شرایط رسانهها صاحبان شرکتها را به کوچک نمایی شرکت متهم میکنند.
سلامی در پایان گفت: اما این حسابدار است که قادر به تشخیص حقیقت است، بنابراین باید این حرفه را دریابیم و تا زمانی که جایگاه آن مشخص شود، نمیتوان انتظار زیادی از دولت و حکومت داشت تا آنها قدر این حرفهها را بدانند.
باید تیمی برای پویایی مسیر انتخاب کنیم
مهدی کرباسیان، در سخنان خود در این نشست گفت: بسیار سپاسگزارم از دستاندرکاران این نشست و در این راستا تبریک و تشکر خود را بابت این گردهمایی ابراز میکنم؛ چند نکته را باید در ابتدا مطرح کرد، اول آنکه دوستانی که دور این میز نشستند، انتخابی بوده و انتصابی نیستند. گروهی این افراد را انتخاب کردهاند که جزو افراد مؤثر و مفید جامعه هستند. این دسته از افراد، انسانهای شفاف و قائل به حساب و کتاب هستند که بر اساس اصول و استاندارد خاصی رفتار میکنند.
وی افزود: در کشور کمتر گروهی را مشاهده میکنید که دارای استاندارد و چهارچوب باشد؛ به این معنی که ما از همان ابتدای کار موظف هستیم که بر مبنای استاندارد عمل کنیم و جای خطای چندانی نداریم.
به بیان وی: اما نکته مهم این جلسه، انتخابی بودن افراد است؛ هرکدام از افراد حاضر در این گردهمایی، از سوی جامعه حسابداری و حسابرسی به ما رأی داده شده و بر این مبنا انتخاب شدهایم. این مسئله نکته ظریف و بسیار مهمی است و بنابراین شورای ادوار یا هر نام دیگری که برای آن انتخاب خواهد شد، بسیار ارزنده خواهد بود. این گروه صاحبنظر و در صورتی دیگر بهعنوان امنای جامعه محسوب میشوند. به باور بنده این گروه نسبت به سایر گروههای دیگر شاید یکی از امینترین دستهها و اقشار جامعه محسوب شوند. حتی اگر حسابداران را در مقایسه با قضات در نظر بگیریم، بنده حسابداران را نیز امینتر از آنها میپندارم. به دلیل اینکه این گروه حتی به آن صورت، قادر به پارتیبازی و زد و بند نیستند و استانداردها جلوی آنها را میگیرد. بنابراین بنده ارزش ویژهای را برای قشر حسابداران کشور قائل هستیم.
کرباسیان در پایان سخنان خود گفت: نکته پیشنهادی بنده نیز این است که در همین جلسه و یا جلسه بعدی یک تیم دو نفره اجرایی انتخاب کنیم تا باعث پویایی مسیر شود و در جهت کسب استقلال آن گام بردارد تا بتوانیم برای جلسات بعدی، با دستور جلسه حاضر شویم. بدیهی است که میتوان برخی از دستور جلسات دیدارهای بعدی را از سوی شورای عالی دریافت کرد و شورا میتواند به ما بگوید که چه کمکی از دست ما ساخته است.اما در مجموع به طور کلی اعضـای حاضـر نیـز میتوانند در تنظیم صورتجلسات سهیم باشند و قدم مؤثری را طی کنند.
برای حل مسایل باید از کل آغاز کرد
نظامالدین ملک آرایی در این نشست گفت: شرط اول برای اینکه این تشکل به منزل مقصود برسد، این است که هدف روشن شود و هر فعالیتی که در این راستا انجام شود باید به آن هدف کمک کند؛ اگر فعالیتی هرچند مفید انجام شود که به هدف کمک نکند، علما میگویند که کار غیر عقلایی است. بنابراین در این مراسم همه باید سعی داشته باشند که به هدف اصلی خود دست یابیم.
ملک آرایی افزود: استراتژی فعالیتهای جامعه حسابداران رسمی طبیعتاً در قانون مشخص شده است، لذا هر هدفی که برای جامعه گذاشته شده تا یک دستگاه غیردولتی، غیر انتفاعی و دارای استقلال مالی باشد، در قانون و اهداف آن مشخص شده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: نکته اصلی این است که اصلاح از جزء به کل برسد، بلکه اصلاح از کل به جزء میرسد، بنابراین نکاتی که اینجا بهعنوان نقیصه مطرح شد، برای حل آن باید از کل شروع کنیم و قانون را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهیم که البته به باور بنده ایرادات آن بسیار اندک است. در نتیجه قوانین و تبصرهها باید اصلاح شود تا بتوانیم به اهداف خود دست یابیم. اما حال اگر ایراد از اسناد فرودستی مثل اساسنامه و دستورالعملها، باید یک به یک مطالعه شود. در این راستا هر مغایرتی که با هدف و چرایی جامعه حسابداران رسمی است، باید در آن جهت سوق داده شود.
ملک آرایی در پایان سخنان خود تأکید کرد: نکته بعدی این است که شورای عالی سیاستگذار است و ما نماینده افرادی هستیم که آنها نیز حرفی برای گفتن دارند؛ به همین دلیل باید برای اینکه از دیدگاه اعضای جامعه مطلع شویم، شورای عالی باید چنین جلساتی را برای اعضا نیز تشکیل دهد تا دیدگاه و مطالبات آنها را مشخص کند تا شورا و هر تشکل دیگری که به این قضیه کمک میکند، در جهت خواستهای باشد که اعضا برای جامعه مشخص میکنند.
یگی از بزرگترین رسالتهای ما شناسایی و شناساندن حرفه است
رحمت اله صادقیان در این نشست چنین گفت: سپاسگزاریم از شورای هفتم که ایدهای که از شورای چهارم تا ششم به دنبال آن میگشتیم را محقق کردند. ما هفت نهاد مستقل در حوزه حسابرسی داریم که اگر اهداف آنها را حول یک محور جمعآوری میکردیم، همگی به دنبال رشد و اعتلای حرفه حسابداری هستند. به این معنی که همه اهداف جامعه حسابداران در خصوص رشد و اعتلای حسابداران و حسابرسان قرار دارد.
وی افزود: طبق آخرین آمارها، ما در حال حاضر بیش از 882 هزار شرکت و شخصیت حقوقی در کشور داریم که از این میزان، مجموعاً در سال 1397، برای 35 هزار شرکت قرارداد حسابرسی امضا شده و 870 میلیارد تومان درآمد نیز برای این حرفه حاصل شده است.همچنین در حال حاضر یک میلیون و 450 هزار نفر حسابدار در کشور وجود دارد رقم بالغ بر 326 هزار نفر دانشجوی رشته حسابداری نیز مشغول تحصیل هستند. بر اساس آمارهای دریافتی، 87 درصد افراد حسابدار، شاغل هستند. همچنین نزدیک به 2500 نفر نیز حسابدار رسمی بیش از 17 هزار نفر نیز حسابرس در واحدهای مختلف مشغول فعالیت هستند.
صادقیان گفت: تمام بزرگان و رهبران جامعه حسابداری و حسابرسی کشور نیز در این نشست دورِ هم جمع شدهاند تا در ابتدا یکدیگر را ملاقات کنند که بتوانند در خلال آن مباحثات مربوط به حرفه را نیز مورد بحث، بررسی و ارزیابی قرار دهند تا بتوانیم به عنوان یک نهاد مستقل و بدون ارتباط با جامعه حسابداران رسمی، به همه افراد شاغل در این حرفه کمکرسان باشیم. مدتها بود که به دنبال تحقق این ایده بودیم، هرچند که ایده نویی نیست و در سایر کشورها و سایر حوزهها این کار در حال انجام است.
صادقیان در بخش پایانی سخنان خود گفت: در نتیجه باید مشخص شود که دامنه تأثیرگذاری و تأثیرپذیری ما در اقتصاد کشور چه اندازه است. بنده در دوره ششم تقریباً با 135 نماینده مجلس بهطور مستقیم، جلسات مختلفی را برگزار کردم، میتوانم بگویم که بهجز 10 نفر همچون آقای پورابراهیمی، شکری و حسینی، باقی عنوان میکردند که جامعه حسابداران چیست و چه هدفی را دنبال میکند؟ بنابراین یکی از بزرگترین رسالتهایی که ما در این جمع داریم، شناساندن و شناسایی حرفه، حوزه و جامعه حسابداری کشور است؛ گفتنی است که سهم ما از حاکمیت، گرفتنی است و این هدف از مسیر شناساندن جامعه محقق خواهد شد.
مشکلات حقالزحمهی حرفهی حسابرسی اهمیت دارد
کیهان مهام، در این نشست گفت: برگزاری چنین جلساتی مفید است و میتواند برای جامعه راهگشا باشد؛ چرا که در این نشستها شاهد تضارب آرا خواهیم بود. در همین راستا، افکار یک جمع لزوماً یکسان نیست و همواره در همین تفاوتها رشد و اعتلا حاصل میشود.
وی افزود: بنده در ادواری که در شورای عالی حضور داشتم، آرزوهایی داشتم که بخشی از آن تحقق یافت و بعضی دیگر نیز محقق نشد؛ در شورای عالی همواره آراء و افکار متفاوتی حضور دارد، اما با این حال خواه ناخواه باید مسیر پیموده شود و اهدافی را پیگیری کنیم تا به نتیجه مطلوب و اعتلای حرفه دست یابیم.
مهام در بخش دیگری از سخنان خود گفت: شاید از این جلسات به عنوان یک اتاق فکر، بتوان موضوعاتی را استخراج کرد و این موضوعات را از طریق راهاندازی کارگروهها به نتیجه رساند. طبیعتاً این روند بر عهده جامعه حسابداران رسمی است و ما جدای از این روند مجاز به انجام چنین کاری نیستیم، اما به هر ترتیب میتوانیم مسائلی را پیگیری کنیم که حتی در سرنوشت جامعه نیز اثرگذار باشد.
وی در بخش پایانی بحث خود تأکید کرد: یکی از نگرانیهای بنده در شرایط فعلی که پاشنه آشیل حرفه به حساب میآید، مسائل مربوط به حقالزحمه حسابرسی است؛ به باور بنده، در چنین جلساتی حتی اگر بتوانیم مشکلات مربوط به حقالزحمه مؤسسات حسابرسی را برطرف کنیم، بخش عمدهای از مسائل را حل کردهایم.
مهمترین مشکلاتی که حرفه با آن دستوپنجه نرم میکند
مهدی شلیله در این جلسه اعلام کرد: وقتی نامه دعوت به این مراسم را دریافت کردم، اولین نکتهای که به ذهن بنده رسید، این بود که هر کدام از ما که وارد شورای عالی شدیم، چه انتظاراتی داشتیم و نهایتاً در حال حاضر در چه جایگاه و وضعیتی قرار داریم.
وی افزود: در 20 سال گذشته اقدامات مثبت بسیار زیادی انجام شده است، اما با این حال بسیاری از موارد مهمی که نیاز به حل و فصل داشت، به نتیجه مشخصی دست نیافته است. بنابراین امیدوارم که اینگونه جلسات بتواند بابی باشد برای حل مشکلاتی که در این مدت حل و فصل نشده است.
شلیله در بخش دیگر گفت: در دو دورهای که بنده در شورای عالی حضور داشتم، همواره به دنبال این بودم که مؤسسات ما از اقتصاد بزرگی برخوردار شده و پویا شوند، تا بتوانند با تربیت حسابرس، به کشور خدمت کنند. متأسفانه در چند سال گذشته ما در بخش خصوصی رشد نداشتیم و به دلیل کوچک بودن اقتصاد مؤسسات، روند تربیت حسابرسان قدرتمند که در این مجموعهها وجود داشت، متوقف شد. بنابراین یکی از بزرگترین دغدغههای بنده این است که نسل جدید از آموزش مطلوبی برخوردار نمیشوند.
وی افزود: نکته بعدی که باید به آن اشاره کنم، این است که ما از ابزارهای حسابرسی استفاده نمیکنیم و ابزارهایی که هماکنون در دست داریم، ناکارآمد هستند و باید خود را بهروز کنیم، چرا که از ابزارهای سنتی 40 سال گذشته در حال استفاده هستیم و این مسئله باعث بروز مشکلات متعددی میشود. چرا که انتظارات جامعه استفاده کننده از خدمات حسابرسی از مؤسسات حسابرسی بالا است و فاصله قابلتوجهی در این بین وجود دارد.
شلیله در بخش پایانی مباحث خود گفت: مسئله بعدی که باید به آن اشاره شود، این است که در اجرای استانداردهای حسابرسی نارساییهای فراوانی مشاهده میشود؛ همه ما به این مسئله واقفیم که در بخشهای متعدد اجرایی دچار مشکل هستیم. بنابراین مواردی که ذکر شد، به باور بنده در دسته مهمترین مشکلاتی است که حرفه ما با آن دستوپنجه نرم میکند و باید برای حل و فصل آنها برنامهریزی مفصلی انجام شود.
دغدغه دولتها چیزی غیر از حسابرسی و حسابداری بوده است
مجید روحانی نیا در این نشست گفت: به باور بنده دغدغه بسیاری باعث تشکیل چنین جمعی شد. باید از این جلسات، بهترین پیشنهادها را برای رفع چالشها و یا بهبود وضعیت حرفه در کشور انجام دهیم.
وی افزود: زیربنای حرفه ما که بنیانی وارداتی دارد، بر یک چارچوب اقتصادی خاصی حاکم بوده و بر آن استوار است. اما آن اقتصاد، پس از انقلاب در کشور ما شکل نگرفته است، بنابراین میتوان گفت که حرفه ما، یک حرفه تحمیلی بر اقتصاد کشور است. دلیل این مسئله که ما در چهل سال اخیر شاهد رشد این حرفه نبودیم، این است که یا ما بهخوبی قادر به معرفی حرفه نبودیم، یا اینکه نتوانستیم سرویسهایی بهجز سرویسهای مستقل صورتهای مالی است که زیربنای حرفه ما است را به مصرفکنندگان ارائه کنیم.
روحانی نیا همچنین گفت: در داخل حرفه نیز با مشکلات خاصی نظیر آموزش، ناکارآمدی مؤسسات، نرخشکنی و … روبرو هستیم که عمدتاً ناشی از کوچک بودن کیک ارائه خدمات به اقتصاد کشور است. ما باید تلاش کنیم تا سهم بیشتری را از اقتصاد کشور داشته باشیم.
وی در بخش پایانی سخنانش تأکید کرد: مسئلهای که وجود دارد این است که در دولتهای قبل غیر از یک دوره، توجه خاصی از سمت وزارت اقتصاد و متولیان این حوزه به حرفه نشده است. همواره شاهد بودیم که دغدغه دولتها چیزی به غیر از حسابرسی و حسابداری کشور بوده است. بنابراین میتوان از این جمع استفاده کرد تا مشکلات حوزه و حرفه حسابرسی حل و فصل شود.
همگام با یکدیگر شرایط مساعد را فراهم کنیم
محمد حسن سعادتیان فریور طی سخنانی در این نشست گفت: بنده در دوره اول شورای عالی به عنوان یکی از اعضا انتخاب شدم، در عین حال علاوه بر اینکه عضو شورا بودم، در تهیه اساسنامه جامعه حسابداران رسمی نیز نقش داشتم. در این راستا این اندیشه را همواره داشتم که با توجه به دخیل بودن در تهیه اساسنامه و نیز عضویت در شورا و نیز با توجه به این نکته که سالیان متمادی عضو هیأت عامل سازمان حسابرسی بودم، میتوانم بهخوبی به جامعه کمک کنم. اما متأسفانه چنین اتفاقی رخ نداد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود افزود: در نامه دعوتی که برای بنده ارسال شد، این پیام را میتوان استخراج کرد که تا به امروز کار اثرگذاری در جامعـه انجام نشده است. بنده امیدوارم که در این نشست همگام با یکدیگر شرایطی را فراهم کنیم که در آینده به اهداف خود دست یابیم.
شورایعالی هفتم موتور محرک شورای ادوار باشد
احمد عزیزی دیگر عضو پیشین شورایعالی در سخنانی بهاختصار گفت: توصیه بنده این است که شورای عالی فعلی به موتور محرک این جمع بدل شود و از این پس شورا دستور کار را برای جلسه پیشِ رو مشخص کند، اما پیشنهاد میکنم که عناوینی اصلی را همچون «شکاف انتظارات» برای بررسی انتظارات ملی و بینالمللی از حرفه حسابداری انتخاب کنیم. همچنین ذیل این عنوان، گفتنی است که حرفه ما با ابر بحرانهایی درگیر است و باید دید که نشست حاضر، چه کمکی میتواند به حل مشکلات و بحرانهای مذکور کند.
برای حل مشکلات راه پیشین را ادامه ندهیم
علی ثقفی در سخنان خود در این نشست گفت: همه اعضای حاضر در نشست، خدمات قابل توجهی را در دوران خدمت خود انجام دادند. بنده همینجا میخواهم از جناب آقایان دکتر مظاهری و کرباسیان که سنگِ بنای راهاندازی جامعه حسابداران رسمی را گذاشتند، تشکر کنم. چرا که در آن مقطع دشواریهای فراوانی در این راه وجود داشت.
وی افزود: خدا را شاکرم که ما در این راه با مشکل و مسئله مواجه هستیم و خدا را شاکرم که به دنبال رفع آن هستیم. چرا که انسان بیدغدغه یعنی هیچ و اگر دغدغه نداشتیم، قادر به شناسایی مسائل و مشکلات نبودیم. لذا باید سپاسگزار باشیم که افراد دغدغهمندی در این نشست جمع شده و اقدام به شناسایی و حل مشکلات و دغدغههای پیرامون حرفه حسابرسی و حسابداری میکنند.
ثقفی همچنین تأکید کرد: توصیه بنده در این گردهمایی این است که برای حل مشکلات، خط و مسیر خود را تغییر داده و از راهِ پیشین عبور نکنیم. چرا که تکنولوژی، افراد و تفکرات همگی دستخوش تغییرات بنیادین قرار گرفتهاند. ما نباید تنها به دنبال حسابداری و حسابرسی باشیم، بلکه باید از دستاوردهای جدیدی که در این حوزه به وجود آمدهاند نیز بهرهمند شویم تا سهم درآمدی این حرفه افزایش یابد.
وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: نکته دیگری که باید به آن توجه کرد، این است که باید از دولت مستقل شویم و دیگر به دنبال آن نرویم، چرا که افراد حاضر در جامعه حسابداران، افراد شاخصی هستند که بهراحتی میتوانند دستِ خود را بر زانوهای خود بگذارند.
ثقفی در پایان تأکید کرد: در راه رشد جامعه و حرفه، ما دامنه فعالیتها را محدود کردهایم و نمیگذاریم افراد شایسته وارد و تربیت شوند؛ بنابراین همانطور که کانون وکلا و کارشناسان رسمی این محدودیتها را شکستند، ما نیز باید دروازه ورود افراد را بگشاییم تا جوانان به این حرفه هجوم بیاورند.
نخستین تغییر پذیرش شفافیت است
خسرو پورمعمار در این جلسه طی سخنانی گفت: اگر خواهان تشکیل یک اتاق فکر از این جمع هستیم، نیاز به انجام تغییر و تحولات زیادی داریم؛ اولین تغییر این است که ما باید اصل شفافیت را بپذیریم، به این معنی که فردی اگر نیاز به دسترسی به حرفه داشت، بتواند بهراحتی اعضای جامعـه را بشناسد و با یک سرچِ ساده، کلیه اطلاعات فرد و مؤسسه مدنظر خود را پیدا کند. شفافیت داشتن به معنای پذیرفتن این نکته است که به خطاهایی که یک فرد یا مؤسسه انجام داده، دسترسی داشته باشیم.
وی افزود: نکته بعدی، توجه به مسئله آموزش است؛ باید روند آموزش تغییر یابد و فردی که در شهرستان ساکن است هم بتواند در کلاسهای غیرحضوری شرکت کند.
پورمعمار همچنین گفت: مطلب بعدی در خصوص تخصصی شدن حرفه حسابرسی در تمامی حوزهها و رشتهها است؛ به این معنی که افراد و مؤسسات باید به صورت تخصصی در حوزههایی نظیر بانک، بیمه و .. فعالیت کنند. در این راستا نباید عنوان کنیم که ما دارای تمامی این تخصصها هستیم، چرا که دنیای امروز، عصر تخصص است.
به گفته پورمعمار: نکته بعدی نیز در خصوص مدیریت جامعه حسابداران رسمی است؛ الزاماً نباید برای مدیریت جامعه به دنبال یک فرد حسابدار و حسابرس باشیم، بلکه از آن فرد انتظار داریم، مواردی که در اساسنامه و شورا برای وی مشخص شده، به نحو احسن انجام دهد.
وی در پایان تأکید کرد: یکی دیگر از مواردی که باید به آن اشاره کرد، شناساندن حرفه است؛ به باور بنده حرفه حسابداری و حسابرسی در جامعه شناخته شده نیست و اگر این اتفاق رخ دهد، قادر خواهیم بود که در مقاطع مختلف، ورود کنیم و اثرگذار باشیم. به طور مثال در قضایای حسابهای قوه قضاییه، عنوان شد که 63 حساب وجود ندارد. خب در این حوزه عدهای متخصص هستند و میتوانند این مسئله را راستی آزمایی کنند.
باید به پیشکسوتان اعتقاد داشت
عباس هشی در این جلسه طی سخنانی گفت: «در جلسات تخصصی حرفه در کشور های توسعهیافته پس از تهیهی برنامهها از پیشکسوتها نظرخواهی میکنند و این نشاندهندهی اعتقاد به نظر پیشکسوتان حرفه است. در هر شورایی در چارچوب قانون و اساسنامه، برنامهای ارایه شده است، اما در مورد موفقیت و ناکامی برنامهها ارزیابی نداشتهایم، بنابراین پیشنهاد اولام این است که شورایعالی به هیأت مدیره تکلیف کند که برنامههای اجراشده و کارهای معوق را مشخص کند. دوم اینکه ما باید جایگاه خودمان را که از ما گرفته شده است ، پس بگیریم . در دوران آقایان مظاهری و کرباسیان جامعهی حسابداران رسمی جدی گرفته میشد. در شورای بورس خانم دکتر مجتهدزاده بودند که ما برای بیان نظریات جامعه با ایشان در تماس بودیم . الان در شورای بورس یک نفر حسابدار نیست و متأسفانه مصوبهی اخیر در بورس در حیطهی تخصصی حسابداران بود که ما برای اظهارنظر در آن حضور نداشتیم. تا سال 88 و حضور آقای دکتر حسینی با ما رفتاری مناسب داشتند اما از 88 به بعد دیگر جامعه کنار گذاشته شد.»
وی افزود: «ما از ضعف نظارت آسیب دیدیم. آقای کرباسیان در شورای دوم به ما گفتند که از حیطهی نظارت صدمهپذیر هستیم و بایستی به تخلفات با درجهی بالاتری برخورد کنیم اما گوش نکردیم و الان ایرادی که برما میگیرند این است که نظارتتان ضعیف است و هم اکنون باز از همان ناحیهی ضعف در نظارت در حال ضربه خوردن هستیم.»
هشی با اشاره به این که کارهای سازمان حسابرسی از 900 مورد در زمان آقای مظاهری به 1200 در سال 98 افزایش پیدا کرده است افزود: «ما یک سری حقوق داریم و بایستی این حقوق احیا شود. نکتهی آخر اینکه ما بایستی جایگاه واقعی خودمان را احیا کنیم. در شورای سوم و چهارم ما به مرکز پزوهش های مجلس، خود مجلس، سازمان بازرسی کل کشور، قوهی قضاییه مراجعه و جایگاه خودمان را بازگو کردیم. هماکنون نیز بایستی به مراکزی که نیاز است جایگاهمان را معرفی کنیم، مراجعه نماییم.»
وی در پایان سخنانش گفت: «ما نیازمند سخنگو از طرف حسابداران رسمی در دولت و بورس هستیم چرا که در غیاب این سخنگو ، مشاهده میشود که سازمان حسابرسی به معرفی خود بعنوان بخش دارای دانش، تجربه و آموزش با بورس مکاتبه میکند.»
تا امروز از حضور پیشکسوتان استفاده نشده است
هوشنگ خستوئی نیز در این جلسه بهاختصار تأکید کرد: نکتهای که باید مطرح کرد این است که شورای عالی محترم، چه درخواستی از پیشکسوتان دارند؟ این موارد باید به طور شفاف مشخص شوند. در همین راستا، متأسفانه تا امروز از حضور پیشکسوتان در جنبهها و حوزههای مختلف جامعه استفاده نشده است. به طور مثال میتوانستند از حضور افراد این جمع در کارگروههای تخصصی بهرهمند شوند که متأسفانه تا امروز این اتفاق رخ نداده است.
جامعه حسابداران رسمی نهاد ناظر است
منصور شمس احمدی در این جلسه گفت: به باور بنده در این حرفه دو چالش اصلی داریم که با یکدیگر ارتباط دارند؛ اول بحث نهاد ناظر است که به نظر من جامعه حسابداران رسمی، یک جامعه حرفهای نیست، بلکه یک نهاد ناظر محسوب میشود که بر اساس اساسنامه، دلایل این استدلال کاملاً مشخص است. بنابراین اگر احساس میشود که این مسئله نیاز به اصلاح دارد، باید اقدام به اصلاح اساسنامه و آییننامهها کنیم. در نتیجه نیازی به یک نهاد ناظر جدید نداریم.
وی تأکید کرد: دومین مسئله، تعریف حسابرسی است؛ اگر طرح جدید را که نهاد ناظر را تعریف کرده، با دقت مطالعه کنیم و اگر به ترکیب شورا و تبصره 19 دقت شود، ملاحظه میشود که چه بار عظیمی قرار است بر دوش ما قرار گیرد و اگر جزئیات این طرح مشخص نشود، حرفه ما ناخواسته به یک مسیر دیگر میرود. بنابراین به نظر بنده باید در دستور کار نشست، این دو مسئله بگنجانیم و مورد ارزیابی مجدد قرار دهیم.
باید از تجارب دیگران استفاده کرد
علی اکبر عرب مازار در این جلسه گفت: ایده راهاندازی این جمع بسیار مناسب است و باید از تجربیاتی که کشورهای دیگر در این مسیر بهدست آوردهاند، استفاده کرد؛ چرا که این جمع از افرادی تشکیل شده که هیچگونه وابستگی ندارند و بسیاری از مسائلی را که شورا و جامعه قادر به بیان آن نیست، این گروه میتواند مطرح کند. در نتیجه میتوان گفت که شورا و این جمع، لازم و ملزوم یکدیگر هستند.
وی افزود: ضمن اینکه اگر موارد مشخص احصا شود و برای بررسی به جمعبندی نهایی برسد، این نهاد از کارایی بالایی برخوردار خواهد بود؛ چرا که وقتی نظرات این جمع منعکس شود، به دلیل اینکه واژه «ادوار» را یدک میکشد، پذیرش آرای آنها در جامعه و در بین محافل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بیشتر خواهد شد.
باید جایگاه جامعه را پررنگتر کنیم
بهرام کلانترپور در سخنانی در این نشست گفت: دو بحث عمدهای که میتوانیم در این جمع داشته باشیم، اول مسائل مربوط به جامعه و دوم مسائل فراجامعه است؛ انتظاراتی که جامعه بزرگ از ما دارد، هیچگاه بهخوبی جایگاهی برای ما در نظر گرفته نشده است و مشاهده میشود که نه در مجلس و نه سایر دستگاهها و نهادهای اجرایی و سیاستگذار، ارتباط چندانی نداریم.
وی افزود: بنده به یاد میآورم که در زمان اصلاح قانون مالیاتها، ما خودمان با دشواری خود را در جلسات بررسی اصلاح این قانون در دولت وارد کردیم. در نتیجه انتظاراتی که میتوانیم ایجاد کنیم، به افرادی که در این نشست حضور دارند، مرتبط میشود. چرا که ارتباطات این افراد با بیرون از جامعه حسابداران، قادر است حلقه واسطی برای ما باشد تا بتوانیم جایگاه جامعه را بیش از پیش پررنگ کنیم.
شورای ادوار باید جایگاه سیاستگذاری بیابد
مصطفی جهانبانی نیز در این جلسه گفت: ما این جمع را باید نه در ذیل جامعه، بلکه در جایگاه سیاستگذار جامعه تعریف کنیم. جامعه حسابداران نیاز به حمایت دارد و نیاز دارد که هرگاه این جمع دور هم جمع شدند، به آن کمک کنند. ما میتوانیم در نقش بازوی مشورتی برای شورا عمل کنیم؛ در برخی از کشورهای توسعه یافته، جوانان و مدیران برنامههای خود را به پیشکسوتان عرضه میکنند تا با راهنماییهای آنها، پس از اصلاح، راهی عرصه اجرا شود.
حرفه با مسایل پیچیدهای مواجه است
هوشنگ نادریان در این جلسه ضمن تبریک به شورای عالی هفتم گفت: شورا این شهامت را داشتند که هدفی را که از شورای چهارم به دنبال آن بودیم را به مرحله عمل رساندند. این تجربه در دنیا هم اتفاق افتاده است؛ به طور مثال برخلاف شرکتهای ایرانی که هیأت مدیرههای پنج تا هفت نفره دارند، در کشورهای توسعه یافته این عدد را به 11 ، 13 و یا 15 نفر با اعضای غیرموظف رساندند. حتی بخشی از این افراد در حرفه خودشان استخوان خُرد کرده و دارای جایگاه مرجعیت هستند و میتوانند کمک بسزایی برای آن مجموعه باشند.
نادریان افزود: ما متأسفانه در سطوح مدیریتی سطح اول کشور نیز بهندرت شاهد شکلگیری چنین نهادهایی هستیم. بنده تنها یک وزیر را میشناختم که ماهی یکبار وزرای پیش از خود را در یک نشست صمیمانه جمع میکرد و در آن جلسه، راهکار تمامی مشکلات و ابهامات خود را پیرامون تصمیمات مختلف از طریق نظرخواهی از آنها، برطرف میکرد.
وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: حرفه ما نیز در حال حاضر با مسائل پیچیدهای مواجه است و باید از حل و فصل این مسائل استقبال کنیم؛ مسائلی همچون عقبافتادگیهای تکنولوژیکی، ارتباط با ذینفعان، تجهیز به خدمات حرفهای بهعنوان مسیرهای درآمدی جدید، نظارت بر خود پارهای از مشکلات موجود بر سر راه جامعه هستند. در همین راستا نباید دلخوش باشیم به شرایط موجود و باید تلاش کنیم که نقاط ضعف خود را بهخوبی شناسایی کنیم و شورای عالی هم هر زمان که احساس کرد میتواند برای حل معضلات از این جمع استفاده کند، باید این کار را انجام دهد.
نادریان در پایان تأکید کرد: حتی نباید به این جمع بسنده کنیم، چرا که قطعاً نفراتی غیر از افراد حاضر در این نشست هم وجود دارند، که میتوانند بهخوبی در کمیتههای تخصصی مورد استفاده قرار گیرند و جامعه میتواند به شکل حقیقی از آنها بهرهمند شود.
انتخاب رحمتاله صادقیان بهعنوان دبیر جلسات مجمع ادوار شورایعالی
در پایان نخستین نشست شورای ادوار جامعه حسابداران رسمی ایران آقای رحمتاله صادقیان به عنوان دبیر جلسات مجمع ادوار شورای عالی جامعه حسابداران رسمی با رأی اکثریت اعضا انتخاب شد.