X
چالش آغاز قرن پانزده / غلامرضا سلامی
 

چالش آغاز قرن پانزده / غلامرضا سلامی

ﺳﻪشنبه، 17 فروردین 1400 | Article Rating

 چالش آغاز قرن پانزده

مرکز تقویم موسسه  ژئوفیزیک  دانشگاه تهران  در اواخر سال ۱۳۹۹ طبق اطلاعیه ای اعلام نمود که آغاز قرن ۱۵هجری شمسی  روز دوشنبه ۱ فروردین ۱۴۰۱ خواهد بود. البته موسسه مذکور در اطلاعیه  خود هیچ استدلال علمی برای چنین نتیجه گیری انجام نداده است و صرفا اعلام داشته که چون روز اول نخستین قرن هجری شمسی ،( که عرفا یکسال کامل در نظر گرفته شده است) جمعه ۱ فرودین ۱ وروز پایان آن سه شنبه ۲۹ اسفند ۱۰۰ بوده است بنابراین روز پایان قرن ۱۴ نیز ۲۹ اسفند ۱۴۰۰ خواهد بود.

این موضع گیری موسسه  ژئو فیزیک مورد پذیرش رئیس  جمهور محترم قرار گرفته و ایشان  مقرر کرده اند که "در مطبوعات و صدا وسیما بر همین مبنا  عمل شود."
صرف نظر بر باور عمومی چه در داخل و خارج از کشور و تجربه جشن آغاز قرن پانزدهم هجری قمری در آغاز سال ۱۴۰۰ در اوایل انقلاب و آغاز قرن ۲۱ و حتی هزاره سوم میلادی در تحویل سال ۲۰۰۰ ،بنظر میرسد این استنتاج موسسه ژئوفیزیک با منطوق ریاضی بکار گرفته شده در نحوه تعیین آغاز و پایان سایر واحدهای اندازه گیری زمان مانند شبانه روز ، سال و ....‌ انطباق نداشته باشد.
مثلا آغاز شبانه روز  مانند سایر واحدهای زمانی از صفر شروع میشود و معلوم نیست چرا باید سال آغاز قرن با یک شروع شود.  در شبانه روز ، نخستین ساعت بین ساعت صفر تا یک و دومین ساعت بین یک و دو و بالاخره آخرین ساعت بین ۲۳ تا ۲۴ است ،در حالیکه اگر استدلال موسسه ژئو فیزیک  را بپذیریم اولین ساعت شبانه روز یک و ساعت پایانی آن ۶۰ دقیقه بعد از نیمه شب خواهد بود. اگر یکساعت مفروض دیجیتالی را در نظر بگیرم زمان خاصی از اولین ساعت شبانه روز مثلا به این صورت نشان داده میشود : ۲۵ر۰۹ر۰۰ یعنی نه دقیقه و ۲۵ثانیه از اولی ساعت شبانه روز طی شده و یا ۰۸ر ۱۲ر۰۱ نشان دهنده گذشت ۱۲ دقیقه و ۸ ثانیه از دومین ساعت شبانه روز است. یا مثلا کودکی که در اول فروردین ۱۳۶۵ متولد شده باشد در روز اول یا حتی تا ۲۹ اسفند سال ۱۳۶۵ یکساله محسوب نمیشود و مثلا میگویند ۶ماه و ده روزش هست. همین شخص در مثلا ۵ فروردین ۱۳۶۶ سال دوم زندگی را شروع کرده ولی تا پایان سال دوم تولد سن اورا با یک سال و اندی اندازه گیری میکنند. به عبارت بهتر ثانیه ،دقیقه و ساعت در شبانه روز و روز و ماه در سال به عنوان کسری از واحد زمان کاربرد دارد ولی در محاسبه موسسه ژئو فیزیک  برای سال اول هجری بجای صفر مبنا یک قرار گرفته و این قاعده ریاضی برهم خورده است. طبق منطق ریاضی اولین سال هجری شمسی در روز اول فروردین سال مبنا( صفر) شروع و پایان سال ۱۳۹۹ پایان قرن ۱۴ هجری شمسی میباشد. به عبارت دیگر سال ۱۳۹۹ ( مانند ساعت ۲۳ تا ۲۴ در شبانه روز) ۱۴۰۰ امین سال هجری شمسی میباشد و بنابراین آغاز سال ۱۴۰۰ نخستین روز از سال ۱۴۰۱ و شروع قرن ۱۵ است. اگر موسسه ژئو فیزیک اعلام میکرد که روز اول نخستین قرن هجری شمسی ،جمعه ۱ فروردین اولین سال هجرت میباشد آنگاه حتما به همین نتیجه ریاضی که ابتدای سال ۱۴۰۰ آغاز قرن ۱۵ هجری شمسی هست می رسید. شاید گفته شود که از نظر تاریخی این سهو از همان آغاز بکار رفته و اکنون کاری جز قبول یک استنتاج غیر علمی نیست ،که در این مورد نیز باید گفت که طبق مستندات محکم تاریخی ازجمله نوشته های طبری و یعقوبی ،مبدا هجرت اولین بار در زمان خلیفه دوم به عنوان مبدا تاریخ مسلمانان ، پذیرفته شد و در آنموقع هم رسم نبود که مثلا بگویند یا بنویسند ۰۱ر۰۱ر۲۵ هجری بلکه می گفتند اول محرم بیست وپنجمین سال( یا سال ۲۵) هجری قمری  که در واقع منظور ۰۱ر۰۱ر ۲۴ بوده است. این متن صرفا برای ایجاد یک چالش ذهنی بین صاحب نظران تهیه و منتشر شده و هیچ ادعای دیگری ندارد.

 

به نقل از خبرآنلاین، 16 فروردین 1400

تصاویر
  • چالش آغاز قرن پانزده / غلامرضا سلامی
ثبت امتیاز
اشتراک گذاری