X
تاریخ انتشار: جمعه 08 آذر 1398
روزحسابدار ونگرش خودانتظام در جامعه حسابداران

  روزحسابدار ونگرش خودانتظام در جامعه حسابداران

امتیاز: Article Rating

 

غلامحسین دوانی

عضو جامعه حسابداران رسمی ایران

بنا به توصیه فدراسیون بین‌المللی حسابداران (آیفک)، از سال ۲۰۰۷ مقارن با سی‌امین سال تأسیس‌ این فدراسیون، بازه زمانی ۱۱ تا ۱۷ آذر هر سال را به‌عنوان هفته جهانی حسابداری اعلام و حسابداران جهان این هفته را به برپایی جشن و همایش و معرفی نقش حسابداری در سلامت اقتصادی جوامع می‌پردازند. در ایران نیز از چند سال پیش به همت نهادهای حرفه‌ای 15 آذر هر سال به‌عنوان روز حسابدار معرفی شده که با وجود کوتاهی دولت‌ها در به‌رسمیت‌شناختن این روز مهم در تقویم کشور، جامعه حسابداری کشور با برپایی جشن ماندگاری، این روز را به نمایش می‌گذارد. نگارنده، سال گذشته در جشن باشکوه روز حسابدار که در اصفهان برگزار شد، اعلام داشتم تحقیقات جدید در جهان نشان می‌دهد «حسابداری علم مهندسی ساخت‌وساز مالی و حسابرسی علم مهندسی ناظر بر این ساخت‌وساز تلقی می‌شود»؛ با این تعریف دیگر حسابداری فقط جمع‌آوری اطلاعات، طبقه‌بندی و تلخیص و استخراج گزارش مالی نیست بلکه این پیش پا افتاده‌ترین وظایف حسابداری در عصر حکمرانی خوب است. بازار حرفه حسابداری در جهان با رقمی حدود 508 میلیارد دلار که پیش‌بینی می‌شود تا سال 2023 به رقم 645 میلیارددلار برسد، حدود 5.6 میلیون حسابدار حرفه‌ای را در خود جای داده است که این مختصات نشان از توسعه حرفه حسابداری در نقش‌های حسابدار، تکنسین مالی، حسابرس، بازرس تقلب، رئیس حسابداری، حسابدار مدیریت، حسابدار خبره مالی، مدیر مالی و... دارد.  جامعه حسابداری ایران که تبلور آن را می‌توان در نهادهای حرفه‌ای همچون انجمن حسابداران خبره ایران، جامعه حسابداران رسمی ایران، انجمن حسابداری ایران، انجمن حسابرسان داخلی ایران، انجمن مدیران مالی و سازمان حسابرسی و دیوان محاسبات عمومی و ۴۵۰ هزار دانشجوی رشته حسابداری مراکز دانشگاهی و با انبوهی از استادان این رشته مشاهده کرد، ثروت بیکرانی است که دولت باید به‌عنوان نیروی انسانی تجدیدپذیر به آن بنگرد. همچنین از آن به‌عنوان اهرم توسعه و شفاف‌سازی به منظور ایجاد زیر‌ساخت‌های درست اقتصادی مبتنی بر بازار کارا استفاده کند. حسابداری از ارکان نظام پاسخگویی و پایگاه حکومت‌های مردم‌سالار در اجرای حکمرانی خوب است. نتایج تحقیات جهانی نشان داده که رابطه مثبت و معنی‌داری بین حسابداری اجتماعی متضمن توسعه پایدار و حسابداری مدیریت زیست‌محیطی و حفظ توسعه پایدار در جوامع مختلف وجود دارد؛ زیرا الزامات حسابداری اجتماعی در چارچوب توسعه پایدار مبتنی بر شفافیت، پاسخگویی، رعایت قانون و مقررات، رقابت عادلانه و رعایت حقوق ذی‌نفعان جز از طریق حسابداری و حسابرسی امکان‌پذیر نیست. حسابداری اجتماعی مبتنی بر توسعه پایدار که عموما به‌عنوان حسابداری اجتماعی، حسابداری مسئولیت اجتماعی و زیست‌محیطی شناخته شده و گزارشگری خاص آن‌ که شامل مسئولیت اجتماعی و زیست‌محیطی شرکت‌ها با تأکید بر شاخص‌های مالی و غیرمالی صورت می‌گیرد، امروزه خواسته و مطالبات اصلی مردم است؛ زیرا گزارش‌ها مبین فعالیت‌هایی است که تأثیر مستقیمی بر جامعه، محیط‌زیست و عملکرد اقتصادی یک سازمان دارد. به همین دلیل حسابداری توسعه پایدار عملا نوعی حسابداری مدیریتی برای تصمیم‌سازی داخلی و ایجاد سیاست‌های جدید در مورد سازمان‌ها و بنگاه‌های اقتصادی و غیر‌اقتصادی است که با حقوق و منافع عمومی سروکار دارند. از طرف دیگر در شرایطی که درآمدهای مالیاتی کشور در چند سال اخیر بیش از درآمدهای نفتی بوده، امر حاکمیت مالیاتی در پرتو حسابداری مالیاتی  به‌منزله تأمین مالی منابع دولت از ملت است که بنیاد رابطه ملت دولت بر آن استوار است که این موضوع نیز جز از طریق حسابرسی مالیاتی بر چگونگی خرج‌کرد منابع مالیاتی تحقق نخواهد یافت. تخصیص بهینه منابع مالی کشور به‌ویژه در شرایط تحریمی و قیمت ارز و کمیاب‌بودن منابع ارزی نیز از اهم الزامات برقراری انضباط مالی در چارچوب نظامات حسابداری و حسابرسی عملکرد به منظور نظارت ملت بر دولت از طریق ناظران امین ملت -حسابرسان است. زیرا هرگونه حسابرسی کارا می‌تواند از هدردادن منابع مالی ملت که در اختیار دولت است، جلوگیری کند. درواقع اگر دولت را کارگزار ملت در خرج‌کرد منابع کشور بدانیم که این‌چنین است- ملت‌ها ناچارند به ناظران امین خود در قالب نهادهایی مانند جامعه حسابداران رسمی، دیوان محاسبات عمومی و سازمان بازرسی کل کشور روی آورند. به‌طور مثال درحالی‌که مسائل زیست‌محیطی و معضلات آب و خاک در کشور به‌عنوان یک تهدید ملی تلقی شده، یک راهکار برای تأمین مالی و رفع معضلات مذکور این است که با استفاده از مالیات‌های اخذشده علاوه بر حفظ اقتصاد زیست‌محیطی به منظور افزایش درآمد، با برقراری حسابداری زیست‌محیطی و حسابداری مسئولیت‌های اجتماعی، بتوان سهم صاحبان کسب‌وکارها را در حفظ محیط‌زیست مشخص کرد با توجه به مزایای دریافتی از جامعه باید با بازپرداخت این سهم به‌عنوان هزینه‌های اجتماعی در حفظ محیط‌زیست مشارکت فعال کرد که صد البته این مشارکت بر مبنای حسابداری زیست‌محیطی و الزامات قانونی آن انجام‌پذیر است. از طرف دیگر در راستای اجرای نقش حاکمیت شرکتی « Corporate Governance» در فرایند حکمرانی خوب «Good Governance» در سازمان‌ها از جمله نظام بانکی کشور، ارتقای سلامت مالی و شفافیت اطلاعات، پیاده‌سازی استانداردهای داخلی و بین‌المللی در زمینه کنترل و حسابرسی داخلی که جملگی بسترساز اجرای سیاست‌های کلی اقتصاد مشارکتی مبتنی بر حسابداری اجتماعی «Social Accounting » هستند، نیاز به یک جامعه حسابرسی حرفه‌ای به‌شدت محسوس است.  بنابراین به نظر می‌رسد باید در جامعه حسابداران رسمی نگرش خود‌انتظام حاکم شده و با حساسیت زیاد از اجرای دقیق استانداردها و اصول حرفه‌ای توسط همه اعضا مستقلا مراقبت شود تا به دقت  مواردی همچون کیفیت سود و کفایت ذخایر مربوط به دارایی‌ها و مطالبات، مورد بررسی خاص قرار گرفته و گزارش‌های حسابرسی، قابلیت اتکا داشته باشند. همچنین منافع سپرده‌گذاران و سهامداران بانک‌ها ملعبه دست برخی مدیران و سهامداران سودساز قرار نگیرد، تا از تکرار آسیب‌هایی مانند مؤسسات مالی بی‌اعتبار کاسب‌کار اجتناب شود.  از سوی دیگر نگاهی به محتوای کتاب «هنر تحریم‌ها» و کتاب تازه‌انتشار «اتاق جنگ خزانه‌داری آمریکا»، نقش حرفه حسابداری و مالی را درباره کنترل جهان و تراکنش‌های مالی و سیطره حسابرسی جنگ نشان می‌دهد. این کتاب نقش حساس حسابداری و فناوری تکنولوژیک را در جنگ‌های مالی به نمایش می‌گذارد. درواقع دیگر نمی‌توان پذیرفت که دولت‌ها در جهان برای نظارت بر فعالیت‌های اقتصادی مخرب ناتوان هستند، جز اینکه بخش‌هایی از دولت خود در این تخریب سهیم و شریک باشند. حسابداری و حسابرسی همچون نورافکن قدرتمندی همه زوایای تاریکخانه‌های پولشویی را روشن و دسیسه‌های آنان را آشکار می‌کند. زیرا حسابداران و حسابرسان با تلفیق هوش مصنوعی و سیستم‌های خبره عملا دولت‌ها را قادر می‌سازند، بر تراکنش‌های مالی که اساس فعالیت‌های درست و نادرست اقتصادی است، نظارت فعال داشته باشند.  جامعه حسابداری ایران که تبلور آن را می‌توان در نهادهای حرفه‌ای همچون جامعه حسابداران رسمی ایران، انجمن حسابداران خبره ایران، انجمن حسابداری ایران، انجمن حسابرسان داخلی ایران، انجمن مدیران مالی  و دیوان محاسبات عمومی می‌توان مشاهده کرد نیرویی است که اگر به‌درستی و با ظرفیت کامل مورد استفاده قرار بگیرد، می‌تواند در حل مشکلات ساختاری اقتصادی تأثیرگذار و شفافیت را بر آشیانه کسب‌وکارهای کشور مستولی کند. پیشنهاد نگارنده آن است که با توجه به اولویت فعلی اقتصاد که همانا برقراری انضباط مالی بر بستر شفاف‌سازی و پاسخگویی است، حسابداران سراسر کشور با برپایی جشن روز حسابدار به تبین فرایند این موضوع پرداخته و در این جشن از استادان فرهیخته که در اعتلای حرفه حسابداری تلاش ورزیده و همچنین دانشجویان ممتاز این رشته در مقاطع تحصیلی دانشگاهی و به‌ویژه زنان فعال در این رشته قدردانی و سپاسگزاری شود.


روزنامه شرق  ششم و هفتم آذرماه 1398

اشتراک گذاری
تصاویر
  • روزحسابدار ونگرش خودانتظام در جامعه حسابداران
ثبت امتیاز