طراحی سایت
X
تاریخ انتشار: یکشنبه 05 اسفند 1397
اجرایی شدن طرح جامع مالیاتی در سال 1398

  اجرایی شدن طرح جامع مالیاتی در سال 1398

امتیاز: Article Rating

غلامحسین دوانی

اجرائی شدن طرح جامع مالیاتی در سال 1398

طرح جامع نظام مالیاتی کشور بدون شک یکی از ابرپروژه‌های ملی و در عین حال یکی از بزرگترین طرح‌های مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات در تاریخ کشور محسوب می‌شود که به گفته مجریان طرح، نقشی اساسی در تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و کاهش اتکاء درآمد‌های دولت به فروش سرمایه‌های ملی دارد. طرحی که در حین پیشرفت، برای پیاده‌سازی و تحقق کامل با  چالش های جدی و لزوم همکاری نهادهای متعددی مواجه است. خروجی‌های این طرح کلان بسیار متنوع است و از تسهیل و تسریع روند رسیدگی به پرونده مودیان مالیاتی، حذف ارتباط ماموران مالیاتی با مودیان، مبارزه با فساد، ایجاد شفافیت و ... گرفته تا تحقق عدالت مالیاتی، افزایش درآمدهای ملی و شناسایی فراریان مالیاتی و جلوگیری از پولشویی و ..... را شامل می‌شود. با همین پیش مقدمه میتوان مخالفت های جدی عده ای را در استقرار پایگاه ازلاعات مالیاتی و اجرای نظام جامع مالیاتی رادریافت.

 

نگاهی به نقاط ضعف و کاستی‌های نظام مالیاتی کشور نشان می‌دهد، تحول نظام مالیاتی همواره موضوع بسیار مهمی برای فعالان دولتی و بخش خصوصی بوده است. ضرورت اجرای این تحول در اسناد بالا دستی و برنامه‌ای کشور نیز به دفعات مورد توجه قرار گرفته است به نحوی که از برنامه سوم توسعه  تا برنامه ششم توسعه بر اهمیت و ضرورت اجرای این طرح تاکید شده است. طرح تحول نظام مالیاتی  یکی از محورهای اصلی طرح تحول اقتصادی دولت است و براساس آن “طرح جامع مالیاتی” به عنوان طرح همه جانبه تحول نظام مالیاتی کشور از دهه پیش در دستور کار سازمان امور مالیاتی کشور قرار داسته است .

موفقیت و ایجاد تحول در نظام مالیاتی کشور، نیازمند تعیین اهداف کلانی است که با راه اندازی و پرداخت هزینه آن، گام بزرگی در جهت تحول نظام مالیاتی کشور برداشته خواهد شد. گفتنی است که وجود نواقص و معضلاتی پیرامون ارائه خدمات مناسب به مودیان، عدم پرداخت مالیات، افزایش شکایات و افزایش حجم فرارهای مالیاتی و باعث کاهش درآمدهای مالیاتی و افزایش نارضایتی مؤدیان شده است که با راه اندازی طرح جامع مالیاتی می‌توان به برطرف شدن این نواقص در نظام مالیاتی کشور امیدوار بود. در همین راستا بر اهمیت و ضرورت اجرای اهداف طرح جامع در برنامه های توسعه و اهداف طرح و راه کارهای دستیابی به آن تاکید شده است در ادامه به بخشی از اهداف، اهمیت و ضرورت طرح جامع مالیاتی اشاره میشود.

با توجه بانکه گفته میشود از اول  مرداد ماه ۱۳۹۷ به بعد( زمان ابلاغ اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم)  و باستناد ماده ۹۷ اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم ُ‌منبعد سازمان امورمالیاتی باید بر اساس خوداظهاری مودیان و حسابرسی مودیان ریسکی نسبت به صدور برگ تشخیص مالیاتی اقدام نکاید و از آنجا که اخیرا اعضای شورای پژوهشی و برنامه ریزی مالیاتی کشور از دستاوردهای طرح جامع مالیاتی بازدیدی  داشته اند درصدد برآمدیم با استادغلامحسین دوانی از از خبرگان مالیاتی کشورو از اعضای شورای پژوهشی سازمان مالیاتی که بانک جهانی نیز همه ساله دررتبه بندی  پروزه مسب وکار ایران در مورد نظام مالیاتی ایران از نظرات مشارالیه استفاده می نماید و گفته میشود از آغاز اجرای طرح تحول نظام  مالیاتی در جریان بوده گفتگویی را پیرامون طرح جامع مالیاتی و الکترونیکی کردن فرآیند مالیات ستانی بعمل آوریم که توجه خوانندگان عزیز را بدان جلب می کنیم:

س= اهداف طرح جامع مالیاتی چه بوده است؟

ج باستناد اسناد و مدارک موجود به طور کلی طرح جامع مالیاتی دارای سه هدف اصلی افزایش درآمدهای پایدارمالیاتی؛  کاهش هزینه‌های عملیاتی مالیات ستانی  و افزایش رضایت صاحبان کسب و کار(مودیان مالیاتی) بوده است.

 س- طرح جامع مالیلتی قرارست چکار کند؟

ج - به غیر از موارد پیشگفته فوقُ  طرح جامع مالیاتی دارای پروژه های مختلفی نیز است که بر اساس چشم انداز سازمان و پتانسیلهای  موجود در کشور  ۵۲ بسته کاری تدوین شده است. این بسته های کاری بر اساس اولویت اجرا ارتباطات با یکدیگر و سایر شاخصهای در نظر گرفته شده به ۳۲ و در نهایت ۳۷ پروژه تبدیل شد. در حال حاضر سیزده سال از کلید خوردن طرح جامع مالیاتی در کشور می‌گذرد، اما براساس واقعیت‌های کنونی هنوز بخش هایی از این طرح عملیاتی نشده، به طوری که بنطر میرسد اجرای کامل آن از سال 1398 محقق گردد.

س: اگر ممکنست قدری در مورد سابقه طرح و مشخصات اولیه ایجاد آن صحبت بفرمائید:

ج : مطالعات اولیه‌ ذیل عنوان طرح جامع اطلاعات مالیاتی به دهه‌ی هفتاد برمی‌گردد. اولین سابقه‌ی قانونی این طرح، ماده ۵۹ برنامه سوم توسعه است که علاوه بر تشکیل سازمان امور مالیاتی کشور، این سازمان را مکلف می‌کرد که طرح جامع اطلاعات مالیاتی را به مورد اجرا بگذارد. نگارش اولیه این ماده به دوره‌ی اول ریاست آقای دکتر علی‌اکبر عرب‌مازار بر دستگاه مالیاتی بر می‌گردد. این ماده تا سال ۱۳۸۳ تقریبا بلااقدام می‌ماند. در این سال وزیر وقت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی تصمیم می‌گیرند که مطالعات جامع حول اجرای این طرح انجام شود. از آن‌جایی که تجربه‌ای داخلی در زمینه چنین طرحی وجود نداشت، از یکی از بزرگترین  شرکتهای حسابرسی و مشاوره ای جهان به نام دیلویت  کانادا (Deloitte) دعوت می‌شود تا با همکاری خبرگان داخلی این مطالعات را انجام دهد. این مطالعات به تعریف یک‌سری پروژه در قالب یک برنامه منجر می‌شود. یکی از سی‌وچند پروژه‌ی این برنامه، طراحی و اجرای آزمایشی «سامانه نرم‌افزاری یکپارچه مالیاتی» بود. این پروژه دروهله نخست  به مناقصه بین‌المللی گذاشته  که برنده‌ی مناقصه اوایل سال ۸۴  مشخص طراحی و ساخت طرح جامع مالیاتی نخست متشکل از  32 پروژه( که بر اساس ضروریات اجرایی برخی از پروژه‌های آن به دو پروژه تقسیم شد) تشکیل شده که نهایتا به ۳۷پروژه در 5 محور سازماندهی شده است. این دارای چهار سامانه  و  دارای 14 ماژور و 40 زیرسامانه بوده که تقریبا نهایی و اجرایی شده است. این  چهار سامانه  اصلی در اختیار پایگاه اطلاعاتی و مودیان مالیاتی است که تا همین چندروز پیش می توان گفت در این پایگاه اطلاعاتی بالغ بر یک میلیارد و 3۴۷ میلیون رکورد اطلاعاتی درآ» وارد که به پرونده مودیان وصل شده است در نتیجه بعد از مراجعه هر مودی می توان به رکوردهای اطلاعاتی وی دسترسی پیدا کرد که این امر تاثیر بسزایی درحذف کاغذ بازی خواهدداشت. بطور مثال دردو سال گذشته 2 میلیون رکورد مالیاتی فاقد سوابق نظام مالیاتی شناسایی شده  که با اخذ اطلاعات  از سایر بخش های مختلف  و یک کاسه کردن اطلاعات در پرونده های مربوطه برای همه مودیان پرونده تشکیل خواهد شد بطوریکه هم اکنون قریب  2 میلیون مودی و  22 هزار فرار مالیاتی کشف شده است. که حاصل تعامل و اتصال  اطلاعاتی سامانه مالیاتی با سامانه 22 وزارتخانه، سازمان و بانک بوده است .از دیگر سامانه ها؛  سامانه خدمات الکترونیکی مالیاتی است که سال گذشته موفق به جذب حدود  4.5میلیون  اظهارنامه مالیاتی الکترونیکی شد زیرا  هیچ اظهارنامه کاغذی در این سامانه وارد  نمیشود چون  تمام مراحل ثبت نام، پرداخت تا اعتراض و شکایات هم به صورت الکترونیکی انجام میشود. بدیهی است در حال حاضر مقدمات اضافه شدن   استفاده  از سیستم موبایل محور را به طرح صورت گرفته که بزودی قابلیت اجرایی آن برای مودیان علاقمند اعلام خواهد شد.

سامانه سوم مدیریت فرآیندهای درون سازمانی است که امید است بزودی عملیاتی کهدر  صورت تحقق این موضوع ارتباطات سازمان مالیاتی و مودیان به صورت الکترونیکی انجام خواهدشد..

سامانه چهارم مدیریت ریسک و انتخاب روشهای الکترونیکی برای حسابرسی مالیاتی است به این صورت که روشهای الکترونیکی حسابرسی ریسک محور مودیان ریسکی را گزینش و با راستی آزمائی مالیات ابرازی آنان پذیرفته خواهد شد..

س -مختصات و مولفه های  طرح جامع مالیاتی چیست؟
ج - استقرار سامانه نرم افزاری یکپارچه در یک اداره مالیاتی، نیازمند وجود تامین پیش نیازها و زیرساختها اعم از فنی ، انسانی ، سازمانی و ... بسیاری است. اجرای مجموعه ای متنوع از فرایندهای گوناگون که این زیرساخت ها و پیش نیازها را فراهم می کنند و اداره مالیاتی را برای اجرای سامانه آماده می سازند، در قالب پروژه « پیاده سازی طرح جامع مالیاتی» تعریف شده اند. آنچه در این سند به آن پرداخته می شود، جزییات هریک از فعالیت های اجرایی است که با توجه به تجارب پیاده سازی در موج های اول تا پنجم پیاده سازی پروژه و نیز برمبنای آخرین ویرایش برنامه پیاده سازی ملی طرح جامع مالیاتی روزآمد شده است.
نگهداری و به روز رسانی این سند با توجه  تکمیل شدن سامانه نرم افزاری یکپارچه ؛ تجارب استقرار سامانه در هر اداره ؛  تغییرات برنامه پیاده سازی طرح جامع مالیاتی در ادارات و مکانیزم های برنامه ریزی شده برای اجرای ملی پروژه به موارد زیر اهمیت بسیاری دارد.

س - تاکنون کدام موارد مالیاتی بصورت الکترونیکی عملیاتی شده اند:

ج- در حال حاضر کلیه موارد شامل ثبت نام الکترونیکی، اظهارنامه الکترونیکی اشخاص حقیقی، اظهارنامه الکترونیکی اشخاص حقوقی، اظهارنامه الکترونیکی اجاره املاک، اظهارنامه الکترونیکی مالیات بر ارزش افزوده، پرداخت الکترونیکی مالیات، خلاصه پرونده الکترونیکی، استعلام الکترونیکی عدم بدهی مالیاتی، استعلام الکترونیکی کد منحصر بفرد اتباع خارجی، عملیات الکترونیکی مالیات بر مشاغل خودرو، عملیات الکترونیکی مالیات بر نقل و انتقال ملک، دریافت الکترونیکی اعتراضات مودیان طرح، دریافت الکترونیکی شکایت مودیان الکترونیکی شده و هم اکنون و بطور قطع از اول سال ۱۳۹۸ وفق برنامه زمان بندی شده پروژه ابلاغ الکترونیکی و فرایندهای مرتبط با ابلاغ اوراق الکترونیکی همچون برگ تشخیص مالیات عملکرد، برگ تشخیص مالیات حقوق، برگ مطالبات تکلیفی، برگ قطعی مالیات؛ دعوت به هیات حل اختلاف‌های مالیاتی و رای هیات‌های حل اختلاف به صورت الکترونیکی انجام خواهد شد. همچنین تعمیم بهره برداری از سامانه نرم‌افزاری یکپارچه مالیاتی به کلیه مودیان منابع مشاغل، شرکت‌ها، ارزش افزوده و مستغلات اجاری مالیات بر نقل و انتقال املاک و مالیات بر ارث، با رفع موانع توسعه بهره برداری از سامانه نرم‌افزار یکپارچه مالیاتی  ؛ در حال تست نهایی است که از سال ۱۳۹۸ اجرایی میشود.

سئوال:‌ در زمانی که این سامانه نرم‌افزاری به صورت محدود اجرا شده است آیا مشخص است که بر درآمدهای مالیاتی چه تأثیری داشته است؟

ج : حداقل نتایج اجرای هر چند ناکامل طرح باعث شده برای نخستین بار در تاریخ کشور از سال 1395 درآمدهای مالیاتی بر درآمد های نفتی فزونی گیرد و با اجرای طرح بیش از ۱۳۴۰ میلیون رکورد مالیاتی در سامانه مالیاتی ثبت که بهره برداری از انها هم اکنون هم وجوددارد.برخی نتایج اجرای طرح عبارتند از : شناسایی حدود ۷۰۰ هراز مودی مالیاتی تا کنون که هیچگونه پرونده مالیاتی نداشته اند؛‌ شناسائی  حدود 6248 مودی که از کارت بازرگانی سایرین استفاده کرده ‏اند که  از این تعداد مودی  ، صرفا  1350 مودی واقعی و صاحب کارت بازرگانی بوده اند. مالیات دارندگان کارتهای اجاره ای معادل مبلغی در حدود 5000 میلیارد تومان ( مالیات و جریمه) بوده است.شناسایی بیش از  3 هزار شرکت کاغذی دروغین  که عمدتا قبل از سال 138۷ تاسیس شده اند. شناسائی هفت شرکت در استان خوزستان  که در تهران و خوزستان ٣٠ هزار خودرو وارد کردند و ٧٦٠ میلیارد تومان فرار مالیاتی داشتند ؛ شناسائی  3049 مؤدی براساس حساب‌های بانکی و مطالبه 6.300‌ میلیارد تومان از آنها ؛ شناسائی یک خانواده که نزدیک به ٢٠ شرکت صرافی داشته اند. شناسائی یک نفر که در سال 1392 فوت اما تا دوسال پس از مرگش در سامانه های رسمی بنام او خریدو فروش ارز انجام می شده ؛ در سال 1395  مبلغ 3300 میلیارد تومان مالیات از افرادی که تا کنون وجهی به سازمان امور مالیاتی پرداخت نمی‌کردند، اخذ شده و در یک گام دیگر، از ۷۷ نفر نیز ۹۹۰ میلیارد تومان دریافت شده است.

   
    


اشتراک گذاری
تصاویر
  • اجرایی شدن طرح جامع مالیاتی در سال 1398
ثبت امتیاز